Làm lại hồ sơ định cư từ đầu là câu nói không ai muốn nghe, nhất là khi gia đình đã bỏ ra hơn 2 năm, rất nhiều công sức và cả niềm tin. Tuần này tôi ngồi với một người mẹ đúng ở ngã ba đó. Câu đầu tiên chị hỏi là: “Em có nên tiếp tục lộ trình cũ không, hay lại theo một lộ trình mới rồi mất luôn cả thời gian lẫn mọi thứ trước đó?”
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.
Câu chuyện dưới đây đã được thay đổi một số chi tiết cá nhân để bảo vệ gia đình. Phần phân tích là của RCIC có hơn 10 năm kinh nghiệm, người trực tiếp tham gia buổi tư vấn. Các quy định tôi đối chiếu với trang chính thức của IRCC và Saskatchewan ngày 05/11/2026.
Một gia đình chia hai nửa
Người chồng sang Canada hơn 2 năm trước theo diện lao động, ngành xây dựng. Hai con nhỏ vừa sang với bố chưa lâu, giấy phép học tập của các con còn hạn dài. Người mẹ đưa con sang rồi quay về Việt Nam một mình.
Những ngày đầu, anh sang mà chưa có việc như trên giấy tờ. Anh phải đi làm ở ngoài để sống. Mãi đến cuối năm ngoái, công ty mới bắt đầu ghi nhận quá trình làm việc của anh. Bao nhiêu tháng trước đó gần như không có gì để chứng minh kinh nghiệm.
Rồi tiếng Anh. Anh có IELTS khoảng 4.0. Với chương trình tính điểm ở tỉnh anh đang sống, con số ấy không đủ để cạnh tranh. Bên làm hồ sơ cũ nói thẳng: có bỏ hồ sơ vào thì cũng không được rút.
Và điều làm chị mất ngủ nhất: giấy phép làm việc của chồng đã hết hạn từ vài tuần trước. Cả nhà bận đưa con sang, không ai để ý đến ngày hết hạn ấy.
Khi bên cũ khuyên “chuyển tỉnh, làm lại”
Sau hơn một năm không rút được, bên làm hồ sơ cũ khuyên gia đình chuyển sang một tỉnh khác, có thể là các tỉnh vùng Đại Tây Dương. Chị kể với tôi, nghe đến đó chị không muốn nghe tiếp nữa. Vì như vậy là câu chuyện quay lại đúng điểm xuất phát của hơn 2 năm trước.
Tôi hiểu cảm giác đó. Nhưng tôi cũng nói thật với chị: bên cũ không hẳn là lừa. Họ giới thiệu qua người quen, cả gia đình họ cũng đi theo hướng ấy và đã thành công. Nếu chính sách không thay đổi, có khi gia đình chị cũng thành công như họ. Họ cũng muốn chị thành công. Chỉ là họ không làm được. Chuyện này tôi kể kỹ hơn trong bài làm hồ sơ định cư qua người quen.
5 câu hỏi để quyết định có làm lại hay không
Thay vì hỏi “có tiếc không”, RCIC giúp gia đình trả lời 5 câu hỏi. Bạn cũng có thể tự hỏi mình như vậy.
1. Tình trạng cư trú hiện tại có hợp pháp không? Đây là câu hỏi phải trả lời trước tiên. Khi work permit hết hạn mà chưa nộp gia hạn, bạn mất tình trạng. Theo IRCC, bạn có 90 ngày để nộp hồ sơ khôi phục và phải ngừng làm việc. Tôi viết riêng một bài về rủi ro hết work permit vẫn đi làm.
2. Kinh nghiệm thật của mình nằm ở ngành nào? Anh có kinh nghiệm xây dựng ở cả Việt Nam và Canada. Xây dựng vẫn là nhóm ngành Canada đang cần, xem thêm bài định cư Canada ngành xây dựng. Ngành ưu tiên có thể thay đổi, nên khi mình đang thuộc nhóm được ưu tiên thì cần tranh thủ.
3. Mình có đang tự giới hạn trong một tỉnh không? Nhiều người ở Canada rất lâu nhưng chỉ tìm cách tăng điểm ở chính tỉnh mình đang sống. RCIC gợi ý một tỉnh khác, nơi có chương trình không tính điểm cạnh tranh mà dựa trên lời mời làm việc. Có thường trú rồi, bạn được quyền sống ở bất kỳ tỉnh nào. Bài định cư Canada tỉnh nào so sánh chi tiết hơn.
4. Tiếng Anh cần đạt mức nào cho con đường mới? Chương trình RCIC đề xuất yêu cầu tối thiểu CLB 4. RCIC vẫn muốn anh nâng lên khoảng CLB 5 để hồ sơ chắc hơn. Tôi phân tích kỹ trong bài IELTS 4.0 định cư Canada.
5. Ai sẽ ở đâu trong thời gian chờ? Đây là câu hỏi khó nhất về mặt cảm xúc. Có thể người chồng phải về Việt Nam, còn người vợ sang chăm con. Tôi viết riêng bài về Việt Nam có mất cơ hội định cư Canada không.
Làm lại không có nghĩa là mất trắng
Chị sợ nhất là mất cả thời gian lẫn mọi thứ trước đó. Nhưng khi ngồi xem lại, mọi thứ không mất hết:
- Hơn một năm kinh nghiệm làm việc và đóng thuế ở Canada vẫn là của anh.
- Các con đã sang, đã đi học, giấy phép học tập vẫn còn hạn.
- Gia đình hiểu rõ hơn rất nhiều về hệ thống, về rủi ro, về điều mình cần hỏi.
Điều mất đi là thời gian. Và đó chính là lý do không nên để mất thêm.
Những gì gia đình làm ngay sau buổi tư vấn
- Ưu tiên giữ tình trạng hợp pháp cho người chồng trong 90 ngày.
- Đăng ký thi lại IELTS ngay, học trong lúc làm thủ tục.
- Tính trước phương án ai về Việt Nam, ai sang Canada chăm con.
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh kinh nghiệm, kể cả kinh nghiệm ở Việt Nam trên bảo hiểm xã hội.
Gia đình vẫn đang cân nhắc. Tôi không thúc. Một quyết định đi cùng cả nhà trong nhiều năm thì đáng được suy nghĩ kỹ.
Lời cuối
Bạn có thể đọc thêm câu chuyện ở Canada 2 năm chưa có PR và hồ sơ định cư bị vấp. Nhiều gia đình đã đi qua đúng chỗ bạn đang đứng.
Nếu bạn đang ở trong hoàn cảnh tương tự, đừng tự quyết một mình. Bạn có thể điền form đánh giá nhanh để RCIC xem hồ sơ và cho biết hướng đi phù hợp, hoặc vào nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC để hỏi trực tiếp trong buổi webinar hàng tuần.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đã ở Canada 2 năm mà chưa có PR thì có nên làm lại hồ sơ từ đầu?
Tùy tình trạng cư trú, kinh nghiệm, tiếng Anh và tỉnh bạn sẵn sàng sống. Có trường hợp chuyển sang chương trình khác lại nhanh hơn chờ tiếp ở chương trình cũ. Nên để RCIC đánh giá trước khi quyết định.
Kinh nghiệm đã có ở Canada có bị mất khi đổi chương trình không?
Không. Kinh nghiệm làm việc hợp pháp và đóng thuế vẫn được dùng để chứng minh, tùy yêu cầu của từng chương trình.
Work permit đã hết hạn thì phải làm gì đầu tiên?
Ngừng làm việc và xem mình còn trong 90 ngày để nộp hồ sơ khôi phục tình trạng hay không, theo hướng dẫn của IRCC.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.
