Con muốn ở lại Canada, còn bố mẹ thì đã mệt. Đó là lúc khó nhất của một gia đình đi định cư: không phải lúc nộp hồ sơ, mà lúc phải chọn giữa sức chịu đựng của mình và tương lai của con. Nếu bạn đang đứng ở ngã ba ấy, tôi mong câu chuyện này giúp bạn thấy mình không đứng một mình.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.
Câu chuyện này tiếp nối bài hồ sơ định cư bị vấp. Tôi đã đổi tuổi, vai trò và nơi sống của gia đình. Câu nói của họ thì tôi giữ nguyên.
Hôm ấy, RCIC in-house của chúng tôi bị cúm. Ông không muốn đến văn phòng vì sợ lây sang một bạn nhân viên đang có con nhỏ, nên làm việc tại nhà. Vì vậy đây là buổi tư vấn thẩm định hồ sơ, để chúng tôi hiểu gia đình thật kỹ trước khi RCIC làm việc trực tiếp.
“Một là ở, hai là về”
Chị ngoài 40, đang ở Canada theo giấy phép làm việc cùng ba con. Chồng chị ở Việt Nam. Giấy phép của chị sẽ hết vào năm sau, và con đường cũ đã bị vấp.
Hai vợ chồng đã nói với nhau nhiều lần: “Một là ở, hai là về.” Người quen bảo cứ về đi, vô tư lên. Chị nói: “Mà thực sự không vô tư được.”
Chị kể có người bạn đã về nước. Sáu tháng liền không dám ra khỏi nhà, vì xấu hổ. Về không chỉ là mua một tấm vé máy bay. Về là phải đối diện với tất cả những người từng tiễn mình đi.
Có lúc anh bảo vợ: anh muốn em ở cũng được, muốn em về cũng được, cái nào anh cũng chiều. Nhưng rồi chị nhắc lại một câu mà chị nói đi nói lại trong suốt buổi: “Mục đích ngay từ đầu là các con.”
Các con nghĩ khác bố mẹ
Điều làm chị khó xử nhất là tâm trạng của các con “trái ngược với suy nghĩ của vợ chồng”. Bố mẹ đã sẵn sàng kết thúc. Các con thì muốn ở lại.
Chị từng tính phương án: nếu về, để hai đứa ở lại, chuyển sang du học. Nhưng rồi chị nhìn lại. Học phí du học một năm rất cao. Và quan trọng hơn, con chưa đứng vững được. Bố mẹ về rồi, ai lo cho con những ngày đầu?
Có người trách chị: “Sao mày không tính toán kỹ?” Chị trả lời rất nhẹ: “Tính thế nào thì gia đình mình mình hiểu, con mình mình hiểu.” Không phải đứa trẻ nào cũng đủ cứng để thả ra một mình.
Đứa lớn và giấc mơ chăm sóc người khác
Đứa lớn đang học năm cuối trung học, sắp vào đại học. Con định học ngành chăm sóc người già.
Một bữa đi giao hàng ở viện dưỡng lão, chị thấy các cụ to và nặng lắm. Chị nghĩ đến đứa con gầy, người nhỏ của mình. Về nhà, chị dặn con: “Đừng học chăm người già nữa, học mầm non đi con.”
Câu dặn ấy làm tôi lặng đi. Một người mẹ đang không biết năm sau mình còn được ở lại hay không, vẫn đi giao hàng, vẫn nhìn từng cụ già trong viện để tính xem con mình làm nghề gì cho đỡ vất vả. Tôi thương mấy mẹ con quá.
Rồi chị đưa điện thoại lên camera, khoe bài kiểm tra 17 trên 18 điểm của một đứa nhỏ. Cả phòng cười. Đó là khoảnh khắc tôi hiểu vì sao hai vợ chồng chưa thể “kết thúc cuộc chơi”.
Tôi nghe câu chuyện này bằng hai trái tim
Bằng trái tim của một người con, tôi nhớ đến bố mẹ mình. Có bao nhiêu lần bố mẹ cũng đã từng muốn buông, rồi lại thôi, chỉ vì chúng tôi. Ngày bé tôi không thấy. Bây giờ ngồi nghe chị, tôi mới thấy.
Bằng trái tim của một người mẹ, tôi hiểu vì sao chị không về được. Không phải vì chị không đủ mệt. Mà vì cả ba đứa con đều không chịu về. Và khi con đã có một giấc mơ, bố mẹ sẵn lòng làm tất cả để giữ giấc mơ ấy.
Câu hỏi về học phí đại học mà nhiều phụ huynh lo
Chị hỏi tôi: con lớn vào đại học trong lúc chị đang có giấy phép làm việc thì đóng học phí như người bản xứ hay như du học sinh?
Một luật sư từng nói với chị: con vào đại học là “độc lập”, bố mẹ đi đâu thì con vẫn đóng học phí quốc tế.
Tôi trả lời chị thật lòng: câu này tôi không khẳng định được 100%. Khi bố mẹ đã có thường trú, con là thường trú nhân thì đóng học phí trong nước. Còn giai đoạn bố mẹ đang giữ giấy phép làm việc, mức học phí tùy quy định của tỉnh và từng trường. Tôi ghi lại câu hỏi để RCIC trả lời theo đúng hồ sơ của chị.
Tôi kể chi tiết này vì tôi muốn bạn biết: có những câu người tư vấn phải dám nói “tôi chưa chắc, để tôi hỏi RCIC”. Một câu trả lời chắc nịch nhưng sai về học phí có thể làm bạn quyết định sai cả một gia đình.
Những điều phụ huynh nên hỏi sớm
Nếu con bạn cũng sắp tròn 18 hay sắp vào đại học, hãy hỏi RCIC những câu này càng sớm càng tốt:
- Con tôi còn được tính là con phụ thuộc không? Theo IRCC, con phụ thuộc nói chung là con dưới 22 tuổi và chưa có vợ hoặc chồng. Ngày khóa tuổi tùy chương trình.
- Ở từng bước của hồ sơ, con ở Canada với giấy tờ gì? Giấy phép học tập, giấy phép đi kèm bố mẹ, hay thường trú.
- Học phí của con thay đổi thế nào ở từng giai đoạn? Hỏi cả trường con định nộp, vì mỗi trường có thể có quy định riêng.
- Nếu bố mẹ chuyển tỉnh, các con có phải đổi trường giữa năm không? Một quyết định định cư cũng là một quyết định về việc học của con.
Bạn có thể đọc thêm về cho con đi học khi định cư Canada và câu chuyện con du học rồi bố mẹ mới định cư.
Đừng để mệt mỏi quyết định thay mình
Trước khi tắt máy, chị nói rằng từ khi thấy được một lộ trình cụ thể, chị ngủ ngon hơn. Một câu rất ngắn, nhưng tôi biết đằng sau nó là bao nhiêu đêm thức trắng.
Tôi nghĩ nhiều gia đình quyết định về nước không phải vì hết đường, mà vì quá mệt để tìm tiếp. Nếu bạn đang như vậy, hãy cho mình thêm một lần hỏi người có giấy phép trước khi chọn. Bạn có thể điền form đánh giá nhanh để RCIC xem gia đình bạn phù hợp hướng nào, hoặc vào nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC để hỏi trực tiếp trong buổi webinar hàng tuần.
Câu chuyện của gia đình chị còn một đoạn nữa, ở sân bay, trong một ngày mưa. Tôi kể trong bài giấy đồng ý cho con đi Canada.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Con trên 18 tuổi có còn đi theo bố mẹ định cư Canada được không?
Có thể, nếu con vẫn đáp ứng định nghĩa con phụ thuộc của IRCC: nói chung là dưới 22 tuổi và chưa có vợ hoặc chồng. Cần RCIC kiểm tra ngày khóa tuổi theo chương trình bạn nộp.
Bố mẹ có giấy phép làm việc thì con học đại học đóng học phí nào?
Tùy tỉnh và từng trường. Khi cả gia đình đã có thường trú thì con đóng học phí trong nước. Giai đoạn trước đó, bạn nên hỏi trực tiếp trường và RCIC.
Có nên để con ở lại du học rồi bố mẹ về nước?
Đó là quyết định của từng gia đình. Hãy cân nhắc cả học phí, khả năng tự lập của con và việc con có thể chuyển sang thường trú sau này hay không, trước khi chọn.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.
