Rất nhiều gia đình Việt có cùng một bức tranh: chồng làm thợ kỹ thuật nhiều năm, tay nghề vững nhưng tiếng Anh yếu; vợ tự kinh doanh, nhanh nhạy nhưng giấy tờ không đầy đủ. Khi tính chuyện định cư Canada cho cả nhà, câu hỏi đầu tiên luôn là: ai đứng đơn? Bài này kể lại câu chuyện của một gia đình như vậy, và trả lời từng băn khoăn của họ bằng dữ kiện từ trang chính thức.

Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.

Câu chuyện của chị L.

Chị L. (tên đã đổi) gọi cho tôi để tìm hiểu đường đi Canada cho cả nhà. Chị tự kinh doanh khoảng 10 năm, những năm gần đây bán hàng trên sàn thương mại điện tử theo hình thức hộ kinh doanh. Chồng chị làm thợ kỹ thuật nhiều năm, tay nghề tốt. Hai vợ chồng có con đang tuổi đi học, và lý do lớn nhất để đi là tương lai học hành của con.

Trong cuộc gọi, chị L. nêu gần như đủ những băn khoăn mà một gia đình bình thường hay gặp:

• “Tiếng Anh của chồng em yếu lắm, đang bắt đầu ôn lại.”
• “Vậy em hay chồng em đứng đơn?”
• “Em kinh doanh 10 năm nhưng là hộ kinh doanh, giấy tờ không đầy đủ, có tính được không?”
• “Nhà em không dư dả, nguồn lực có hạn.”
• “Nếu mua tiệm bên đó mà làm không lời thì có lên PR được không?”
• “Có dễ không? Tỷ lệ lên PR thế nào?”

Đây là chia sẻ lại từ trường hợp một gia đình cụ thể, chỉ để tham khảo, không áp dụng chung cho mọi hồ sơ.

Ai đứng đơn: người có hồ sơ khớp với con đường, không phải người nói tiếng Anh giỏi hơn

Nhiều gia đình nghĩ ai tiếng Anh tốt hơn thì người đó đứng đơn. Thực tế, người đứng đơn phải là người có hồ sơ khớp với điều kiện của chương trình định nộp.

Với hướng đi bằng thư mời làm việc, như diện International Skilled Worker: Employment Offer của chương trình đề cử tỉnh bang Saskatchewan (SINP), trang chính thức yêu cầu:

• Ít nhất 1 năm kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất, đúng nghề trong thư mời. Một năm tính là 1.560 giờ làm việc có lương.
• Thư xác nhận kinh nghiệm của từng công ty, in trên giấy tiêu đề công ty.
• Tiếng Anh tối thiểu CLB 4, kết quả chưa quá 2 năm.
• Thư mời làm việc lâu dài, toàn thời gian, ở nghề TEER 0 đến 3.

Ở nhà chị L., tay nghề và kinh nghiệm có lương nằm ở người chồng. Vì vậy, nếu đi theo hướng việc làm, hồ sơ sẽ xoay quanh anh, còn chị L. và con đi cùng theo hồ sơ của anh. Quyền lợi của vợ/chồng và con được giải thích trong bài Work permit SINP khi chờ PR: đương đơn, vợ/chồng và con đi cùng được gì?.

Tiếng Anh của chồng yếu: CLB 4 là bao nhiêu?

Mức tối thiểu của diện có thư mời làm việc ở Saskatchewan là CLB 4. Theo bảng quy đổi của IRCC, CLB 4 tương ứng IELTS General Training: Nghe 4.5, Đọc 3.5, Viết 4.0, Nói 4.0.

Hai lưu ý:

• Kết quả thi phải chưa quá 2 năm khi nộp hồ sơ. Ai đã thi từ lâu thì phải thi lại.
• CLB 4 là điều kiện cần. Điểm cao hơn giúp cộng điểm trên thang 60 điểm của SINP và giúp bạn hòa nhập nhanh hơn khi sang.

Với một người thợ chịu khó ôn luyện, mục tiêu này hoàn toàn đặt ra được. Xem thêm Định cư Canada IELTS 5.0: đi được chương trình nào?.

Kinh nghiệm hộ kinh doanh có được tính không?

Với diện có thư mời làm việc của SINP, trang chính thức ghi rõ: kinh nghiệm tự kinh doanh chỉ được tính khi bạn nộp ở nghề quản lý, hoặc nghề cần chứng nhận của cơ quan cấp phép Saskatchewan. Nghĩa là 10 năm bán hàng online của chị L. không dùng để đứng đơn một vị trí thợ.

Kinh nghiệm đó không mất giá trị. Nó là vốn cho các hướng dành cho người làm chủ doanh nghiệp, nơi hoạt động kinh doanh được xét theo cách khác. Bài Chủ doanh nghiệp định cư Canada diện nào cho đúng hồ sơ? phân tích kỹ phần này.

Nguồn lực có hạn, lại sợ mua tiệm không lời thì không lên PR

Chị L. từng tìm hiểu hướng mua lại một tiệm nhỏ ở Canada theo hiệp định CPTPP, sang vận hành tiệm bằng giấy phép lao động rồi mới nộp đề cử tỉnh bang. Nỗi lo của chị rất thật: nếu tiệm làm ăn không như kỳ vọng thì sao?

Hướng mua doanh nghiệp đặt cả gia đình vào hai bài toán cùng lúc: vừa vận hành kinh doanh ở một đất nước mới, vừa giữ hồ sơ định cư đi đúng hướng. Muốn hiểu kỹ hướng này, đọc Mua tiệm ở Canada có cần tiếng Anh không?.

Hướng đi bằng thư mời làm việc thì khác. Người chồng sang làm đúng nghề, nhận lương từ nhà tuyển dụng, và hồ sơ đề cử dựa trên công việc đó, không phụ thuộc vào việc một cửa hàng có lời hay không. Với gia đình mà tài sản lớn nhất là tay nghề của người chồng, đây là hướng nên xem trước. Một ví dụ cụ thể đang có là vị trí thợ lát sàn trong bài Định cư Canada ngành xây dựng: cả nhà đi bằng tay nghề.

Lưu ý quan trọng: thư mời làm việc phải đúng với nghề anh đã làm. Thợ kỹ thuật có nhiều mảng khác nhau (thạch cao, lát sàn, ốp lát, mộc, sửa chữa máy móc), và mỗi mảng là một mã nghề riêng. RCIC cần đối chiếu kinh nghiệm thực tế của anh với mã nghề trước khi chọn vị trí.

Có dễ không? Tỷ lệ lên PR thế nào?

Không ai được hứa trước kết quả. Chính trang của SINP ghi rằng chính phủ liên bang quyết định số suất đề cử mỗi năm, và không hồ sơ nào được bảo đảm chấp thuận.

Điều bạn kiểm soát được là chất lượng hồ sơ. Những chỗ hồ sơ thường vấp:

• Kinh nghiệm không khớp với nghề trong thư mời, hoặc thư xác nhận ghi nhiệm vụ chung chung.
• Kết quả tiếng Anh quá 2 năm, hoặc chưa đạt CLB 4.
• Thiếu giấy tờ bắt buộc khi nộp, khiến hồ sơ bị đóng.
• Chọn người đứng đơn theo cảm tính thay vì theo điều kiện của chương trình.

Bài Làm sao để được đề cử tỉnh bang? đi qua từng bước của SINP.

Câu hỏi thường gặp

Vợ tiếng Anh tốt hơn thì vợ có nên đứng đơn không? Chỉ khi vợ có kinh nghiệm khớp với chương trình định nộp. Với diện có thư mời làm việc, người đứng đơn cần ít nhất 1 năm kinh nghiệm có lương đúng nghề trong thư mời.

Hộ kinh doanh không đủ giấy tờ có dùng được không? Không dùng để đứng đơn một vị trí thợ theo diện có thư mời làm việc của SINP. Kinh nghiệm này cần được xét cho các hướng dành cho chủ doanh nghiệp.

Tiếng Anh tối thiểu là bao nhiêu? CLB 4, tương ứng IELTS General Training: Nghe 4.5, Đọc 3.5, Viết 4.0, Nói 4.0, kết quả còn trong hạn 2 năm.

Cả nhà có đi cùng được không? Có. Vợ/chồng và con đi cùng theo hồ sơ của người đứng đơn.

Gia đình bạn nên chọn ai đứng đơn?

Mỗi gia đình có một cấu trúc hồ sơ khác nhau. Chọn đúng người đứng đơn ngay từ đầu giúp bạn đi đúng hướng và tiết kiệm nhiều năm.

• Điền form ngắn tại danhgianhanh.canadapr.vn với thông tin của cả hai vợ chồng.
• Hoặc gọi Hotline: 0966.972.717 | 097.239.1830 | 033.678.5988.
• Vào nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC để dự webinar hàng tuần.

Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.