Tối nào con trai tôi cũng tự ngồi vào đàn piano, không ai nhắc. Còn tôi thì chơi “game” của mình: những con số marketing, sales của công ty. Một buổi tối rất bình thường đã cho tôi hiểu vì sao một chiếc vé hòa nhạc có thể đắt bằng cả tháng lương, và vì sao những thứ đáng giá nhất luôn được làm ra khi không ai nhìn thấy.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC. Hôm nay tôi không viết về định cư, tôi kể một chuyện ở nhà.
Tối nay, con tập đàn, mẹ chơi game
Tối nay cũng như mọi tối ở nhà tôi.
Ăn cơm xong, Tun lặng lẽ đi về phía cây đàn piano. Không ai nhắc, không ai giục. Con mở nắp đàn, đặt bản nhạc lên giá, và căn phòng bắt đầu có tiếng nhạc. Có đoạn trôi chảy, có đoạn vấp, rồi con đánh lại đúng đoạn vừa vấp, một lần, hai lần, mười lần, năm mươi lần.
Còn tôi thì mở máy tính chơi mấy trò game quen thuộc của mình.
Game của tôi không có nhân vật, cũng không có điểm thưởng lấp lánh. Game của tôi là các con số marketing, sales của công ty: hôm nay bao nhiêu khách hỏi, bao nhiêu người để lại thông tin, bao nhiêu người hẹn gặp, bao nhiêu hồ sơ được ký. Tôi biến hết những con số ấy thành game. Con số nhích lên một chút là tôi vui như trẻ con qua màn.
Có hôm thấy con chơi game, tôi hay trêu: “Game của con sao thú vị bằng game của mẹ được. Của mẹ là số thật cơ.”
Con cười. Tôi cũng cười. Nhưng tối nay ngồi nghe con tập đàn, tôi bỗng nghĩ khác.
Người mẹ vô tâm nhất trần đời
Nói thật, từ ngày con đi học tới giờ, tôi chưa dạy con được một chữ nào. Tôi cũng chưa bao giờ nhắc con làm bài.
Tôi thậm chí không biết con thi ngày nào. Lớp có hoạt động gì, tôi không nắm. Việc gì cần thì con tự báo trước: “Mẹ ký giúp con chỗ này”, “Mẹ chuẩn bị giúp con cái kia”. Tôi ký, tôi chuẩn bị, xong lại quay về với mấy trò game của mình.
Nếu có cuộc thi bình chọn người mẹ vô tâm nhất trần đời, chắc tôi có giải.
Nhưng có một điều tôi chưa bao giờ để lỡ: hễ con cần mẹ, tôi luôn cố gắng có mặt. Con cần người đưa, mẹ đưa. Con cần người nghe, mẹ gác điện thoại sang một bên mà nghe. Con cần mẹ giúp, mẹ giúp. Tôi có thể không thuộc lịch thi của con, nhưng tôi muốn con thuộc lòng một điều: khi con cần, mẹ sẽ có mặt.
Điều làm tôi kinh ngạc nhất là chưa bao giờ thấy con ngồi làm bài về nhà, vậy mà năm nào con cũng đứng top đầu của lớp.
Tôi không dám nói đó là nhờ học piano. Tôi cũng đọc mấy bài PR kiểu “học đàn giúp não phát triển”, nhưng tôi không phải nhà khoa học, nên tôi không biết có đúng vậy không. Tôi chỉ biết điều mình nhìn thấy mỗi tối: một đứa trẻ tự ngồi vào đàn, tự tập từ lúc ăn xong cho tới khi xong bài, rồi mới đi chơi game.
Không ai bắt con. Con tự làm.
Giờ thì tôi hiểu vì sao vé hòa nhạc đắt “cắt cổ”
Tôi còn nhớ lần cả nhà sang Malaysia nghe hòa nhạc. Tiền vé vào nghe một nghệ sĩ nổi tiếng đắt gấp mấy lần tiền vé máy bay. Lúc cầm vé, tôi chỉ biết lắc đầu: sao mà đắt thế.
Tháng 11 tới, tôi sẽ ngồi trong một khán phòng ở Singapore, với chiếc vé có giá bằng cả tháng lương. Chiếc vé ấy tôi không tự mua. Đó là món quà của một người mà trong lòng tôi vẫn luôn gọi là ân nhân.
Người ấy không chỉ tặng tôi một chỗ ngồi. Người ấy tặng tôi cơ hội được tận mắt nhìn thấy kết quả của mười mấy năm khổ luyện, và nhờ vậy mà hiểu ra những điều tôi đang viết ở đây. Có những món quà mình không bao giờ trả lại được bằng tiền, chỉ có thể trả bằng cách sống xứng đáng với nó.
Trước đây tôi nghĩ người ta bỏ tiền ra để mua hai tiếng ngồi nghe nhạc. Giờ tôi biết là không phải.
Ngồi nhìn con tập đàn mỗi ngày, tôi mới hiểu: để một người nghệ sĩ bước ra sân khấu biểu diễn 15 phút, họ đã phải ngồi bên cây đàn của mình bao nhiêu tháng, bao nhiêu năm. Bao nhiêu buổi tối người khác đi chơi thì họ ngồi tập. Bao nhiêu lần đánh sai một nốt rồi đánh lại từ đầu. Bao nhiêu ngày chán, mệt, tay đau mà vẫn mở nắp đàn.
Khán giả chỉ nhìn thấy 15 phút. Còn mười mấy năm phía sau thì không ai nhìn thấy.
Chiếc vé đắt không phải vì 15 phút ấy. Chiếc vé đắt vì những năm tháng ấy.
Hôm nay, em nhân viên hỏi tôi một câu
Chiều nay, em nhân viên mới hỏi tôi: “Làm sao chị làm được từng ấy việc trong một ngày ạ?” Rồi em kể ra cả một danh sách: gặp khách hàng, làm việc với đối tác, với luật sư, với bộ phận marketing, kế toán, bán hàng, rồi còn tự làm video nữa.
Tôi cười, bảo em: “Do em mới nên chưa quen thôi.”
Nhưng câu trả lời thật thì dài hơn một chút. Tôi thích tự đặt ra các KPI cho mình, rồi chơi chúng như chơi game mỗi ngày. Hôm nay gọi đủ bao nhiêu khách, chốt xong việc gì với đối tác, quay xong mấy video. Mỗi KPI hoàn thành là một ván game chiến thắng. Thắng ván này, tôi mở ván tiếp theo. Cứ như vậy, tôi không có cảm giác là mình đang đi làm mỗi ngày.
Tun có cây đàn của Tun. Tôi có bảng KPI của tôi.
Mỗi sáng mở mắt ra, tôi đã thắng ván đầu tiên
Còn một lý do nữa, sâu hơn, mà tôi chưa kịp nói với em.
Với tôi, mỗi sáng mở mắt ra, thấy mình còn khỏe mạnh, còn đủ chân tay mặt mũi, là đã có một ngày đáng để sống.
Tôi điểm lại trong đầu, như điểm danh. Bố mẹ tôi vẫn khỏe. Chồng và các con vẫn khỏe. Em gái tôi và gia đình em vẫn khỏe, nhà em lại vừa tậu thêm chiếc xe mới, tôi mừng lây như chính nhà mình mua xe. Mẹ chồng, anh chị chồng và các cháu cũng đều khỏe.
Viết ra thì chỉ vài dòng. Nhưng ai từng ngồi ngoài hành lang bệnh viện chờ tin một người thân, ai từng giật mình vì một cuộc gọi lúc nửa đêm, sẽ hiểu mấy dòng ấy nặng thế nào.
Riêng việc bản thân mình khỏe mạnh, và những người thân xung quanh mình đang khỏe mạnh, đã là một phúc đức vô cùng lớn. Phần lớn chúng ta chỉ nhận ra điều đó khi lỡ mất nó. Tôi chọn nhận ra nó mỗi sáng.
Tôi có một khả năng mà tôi nghĩ là rất đặc biệt: biến một thứ nhỏ thành niềm vui to lớn của cả ngày. Một tin nhắn cảm ơn của khách. Một trái tim Thầy tôi thả cho video của tôi trên facebook. Một con số nhích lên trên bảng. Một bữa cơm đủ mặt cả nhà. Tiếng đàn của con vọng ra từ phòng bên. Với tôi, chỉ cần có một ngày bình thường, đã là quá tuyệt vời.
Còn những ngày điện thoại “ting ting” nhiều nhiều nữa thì lại càng sung sướng hơn. Tôi không giấu điều đó. Nhưng tôi biết thứ tự: sức khỏe của mình và người thân trước, “ting ting” sau. Khi thứ tự ấy đúng, “ting ting” là niềm vui cộng thêm, chứ không phải điều kiện để được vui.
Có lẽ vì vậy mà tôi làm được từng ấy việc mà không thấy mệt. Người ta mệt nhất không phải vì nhiều việc, mà vì làm việc trong tâm thế thiếu thốn. Còn tôi bắt đầu mỗi ngày bằng cảm giác mình đã có đủ. Mọi thứ đến sau đó đều là phần thưởng.
Bài học tôi nhận ra từ một buổi tối rất bình thường
Thứ nhất, những thứ đáng giá nhất đều được làm ra trong những buổi tối không ai thấy. Không có tràng pháo tay, không có ai chấm điểm. Chỉ có một người và việc của họ, lặp đi lặp lại cho tới khi thành thạo.
Thứ hai, con không học theo lời mình nói, con học theo cách mình sống. Tôi chưa bao giờ dạy con chăm chỉ. Nhưng mỗi tối con thấy mẹ ngồi say mê với mấy con số của mẹ, như con say mê cây đàn của con. Hai mẹ con, mỗi người một “trò chơi”, không ai giục ai. Có lẽ tôi chưa dạy con được chữ nào, nhưng tôi đã cho con thấy một người lớn tự giác với việc của mình trông như thế nào.
Thứ ba, đừng chỉ nhìn kết quả của người khác mà hãy nhìn quá trình của họ. Khi thấy ai đó thành công, giỏi giang hay “may mắn”, hãy nhớ tới cây đàn piano. Phía sau 15 phút trên sân khấu luôn có rất nhiều buổi tối ngồi tập một mình.
Thứ tư, biến việc khó thành trò chơi thì mình sẽ không bỏ cuộc. Con coi tập đàn là việc đương nhiên phải làm trước khi đi chơi. Tôi coi những con số kinh doanh là trò chơi yêu thích. Khi mình thích việc mình làm, chẳng ai cần nhắc mình nữa.
Thứ năm, lòng biết ơn là nguồn năng lượng bền nhất. Trước khi đặt KPI cho ngày mới, hãy điểm danh những điều mình đang có: sức khỏe, gia đình, một ngày bình thường. Người bắt đầu ngày bằng sự đủ đầy sẽ làm việc như chơi. Người bắt đầu ngày bằng sự thiếu thốn sẽ làm việc như trả nợ.
Tối nay con vẫn đang tập. Tiếng đàn hôm nay đã khác hôm qua một chút, chỉ một chút thôi, đủ để một người mẹ ngồi cạnh nghe ra.
Tháng 11 này, khi ngồi ở khán phòng Singapore, chắc tôi sẽ nghe nhạc theo một cách khác. Tôi sẽ nghĩ tới những buổi tối của người nghệ sĩ trên sân khấu kia, tới những buổi tối của con trai tôi, và tới người đã trao cho gia đình tôi chiếc vé ấy bằng cả tấm lòng.
Còn bạn, “cây đàn” của bạn đang ở đâu?
Viết đến đây, tôi chợt nghĩ tới bạn, người đang đọc những dòng này.
Có thể bạn cũng có một “cây đàn” của riêng mình. Một ước mơ đã hứa với chính mình từ nhiều năm trước. Một quyển sách tiếng Anh mua về rồi để đó. Một kế hoạch cho tương lai của các con mà năm nào cũng hẹn “để sang năm”. Một cuộc gọi về cho bố mẹ mà tuần nào cũng định gọi.
Cây đàn ấy không giận bạn. Nó chỉ lặng im chờ. Nhưng thời gian thì không chờ ai. Con mình lớn lên từng tối. Bố mẹ mình già đi từng mùa. Và chính mình cũng không còn trẻ như hôm qua.
Mười lăm phút trên sân khấu của người nghệ sĩ bắt đầu từ một buổi tối rất bình thường, khi họ quyết định mở nắp đàn. Không phải một buổi tối đầy cảm hứng. Chỉ là một buổi tối bình thường, như tối nay.
Vậy nên tối nay, trước khi đi ngủ, bạn làm giúp tôi hai việc nhỏ nhé. Việc thứ nhất: gọi cho một người thân, hỏi họ có khỏe không, và nói lời cảm ơn vì họ vẫn còn đó. Việc thứ hai: mở nắp “cây đàn” của mình ra, chỉ 15 phút thôi.
Mười lăm phút hôm nay chưa làm nên điều gì cả. Nhưng một ngày nào đó, khi bạn đứng trên “sân khấu” của đời mình, bạn sẽ biết tất cả đã bắt đầu từ tối nay.
Còn tôi, tôi sẽ ngồi đây, nghe con trai tập nốt bản nhạc, và thầm cảm ơn vì mình lại được sống thêm một ngày bình thường nữa.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.
