Một bài đăng lan truyền từ World of Statistics gần đây tiếp tục kéo sự chú ý của nhiều người về cái gọi là “quyền lực hộ chiếu” trong năm 2026. Nhưng đằng sau những con số xếp hạng không chỉ là chuyện đi du lịch thuận tiện hơn hay ít phải xin visa hơn. Bảng Henley Passport Index 2026 còn cho thấy một thực tế lớn hơn: khoảng cách về quyền tự do di chuyển giữa các quốc gia đang ngày càng rộng ra.
Theo thông cáo chính thức của Henley & Partners công bố ngày 13/01/2026, Singapore tiếp tục giữ vị trí hộ chiếu mạnh nhất thế giới với khả năng tiếp cận 192 điểm đến mà không cần xin visa trước. Ở chiều ngược lại, Afghanistan tiếp tục đứng cuối bảng khi người mang hộ chiếu nước này chỉ có thể đến 24 điểm đến mà không cần visa trước. Khoảng cách 168 điểm đến giữa vị trí đầu bảng và cuối bảng cho thấy mức độ chênh lệch rất lớn về cơ hội dịch chuyển toàn cầu trong năm nay.
Nhóm hộ chiếu mạnh nhất năm 2026 đang thay đổi ra sao?
Theo Henley Passport Index 2026, Singapore vẫn dẫn đầu. Nhật Bản và Hàn Quốc cùng xếp thứ hai với 188 điểm đến. Nhóm đứng thứ ba gồm Đan Mạch, Luxembourg, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Thụy Sĩ với 186 điểm đến. Henley cũng cho biết có một nhóm lớn các hộ chiếu châu Âu cùng đứng ở tầng rất cao của bảng xếp hạng, cho thấy châu Âu vẫn giữ vai trò áp đảo trong nhóm quốc gia có mức độ tự do đi lại cao nhất thế giới.
Một điểm đáng chú ý là một số bảng tóm tắt lan truyền trên mạng xã hội thường gộp “EU” như thể đây là một hộ chiếu chung. Trên thực tế, Henley xếp hạng theo hộ chiếu của từng quốc gia và vùng lãnh thổ, không xếp “Liên minh châu Âu” như một hộ chiếu độc lập. Vì vậy, khi viết hoặc chia sẻ lại các bảng xếp hạng rút gọn, cần phân biệt rõ giữa hộ chiếu của từng nước thành viên và khái niệm EU nói chung.
Canada đang đứng ở đâu?
Trong thông cáo chính thức, Henley cho biết Canada xếp thứ 8 toàn cầu trong năm 2026. Đây vẫn là một vị trí rất mạnh nếu nhìn trong bối cảnh chỉ một nhóm nhỏ các quốc gia duy trì được khả năng tiếp cận trên 180 điểm đến mà không cần xin visa trước. Với cộng đồng người Việt đang quan tâm đến du học, làm việc và định cư Canada, thông tin này cũng phản ánh phần nào sức nặng quốc tế của hộ chiếu Canada xét về khả năng đi lại sau khi trở thành thường trú nhân rồi tiến tới quốc tịch.
Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên hiểu “hộ chiếu mạnh” như một thước đo duy nhất của chất lượng sống hay sức mạnh toàn diện của một quốc gia. Chỉ số này đo chủ yếu quyền tiếp cận biên giới mà không cần visa trước, chứ không phản ánh đầy đủ các yếu tố như cơ hội nghề nghiệp, hệ thống an sinh, mức độ ổn định chính trị hay chất lượng giáo dục.
Mỹ và Anh: vẫn mạnh nhưng không còn ở đỉnh cao cũ
Một trong những điểm nổi bật trong báo cáo năm 2026 là Mỹ đã quay trở lại Top 10 sau khi từng rơi khỏi nhóm này trong giai đoạn cuối năm 2025. Dù vậy, Henley cho rằng sự trở lại này không che lấp được xu hướng suy giảm dài hạn của cả Mỹ lẫn Anh. Hai quốc gia này từng đồng hạng nhất vào năm 2014, nhưng đến nay đã đánh mất một phần đáng kể lợi thế về tự do di chuyển so với các nước dẫn đầu châu Á và châu Âu.
Henley cũng ghi nhận Mỹ hiện có thể đi miễn visa tới 179 điểm đến. Tuy nhiên, bản báo cáo đặt vấn đề rộng hơn rằng sức mạnh hộ chiếu còn phản ánh mức độ ổn định chính trị, uy tín ngoại giao và khả năng định hình luật chơi quốc tế. Nói cách khác, hộ chiếu mạnh không chỉ là câu chuyện thủ tục nhập cảnh, mà còn là chỉ dấu mềm về vị thế của một quốc gia trong trật tự toàn cầu.
Khoảng cách di chuyển toàn cầu đang nới rộng
Điểm đáng suy nghĩ nhất trong báo cáo 2026 không hẳn là ai đang đứng số một, mà là khoảng cách giữa nhóm đầu và nhóm cuối ngày càng lớn. Henley cho biết vào năm 2006, chênh lệch giữa hộ chiếu đứng đầu thế giới khi đó là Mỹ và Afghanistan là 118 điểm đến. Đến năm 2026, khoảng cách giữa Singapore và Afghanistan đã tăng lên 168 điểm đến.
Điều đó có nghĩa là trong khi một số công dân gần như có thể di chuyển khắp thế giới với rất ít rào cản, thì nhiều quốc gia khác vẫn bị giới hạn nghiêm trọng trong khả năng tiếp cận giáo dục, công việc, cơ hội kinh doanh hay đoàn tụ gia đình ở nước ngoài. Đây là lý do Henley mô tả năm 2026 như một giai đoạn mà bất bình đẳng về tính di động toàn cầu ngày càng trở nên rõ ràng hơn.
Điều này có ý nghĩa gì với người Việt quan tâm định cư và quốc tịch thứ hai?
Với người Việt đang theo dõi các lộ trình di cư dài hạn, bảng xếp hạng hộ chiếu thường được xem như một tín hiệu tham khảo quan trọng. Nhưng cách đọc đúng không phải là chỉ nhìn vào thứ hạng rồi kết luận quốc gia nào “đáng đi” hơn. Điều cần quan tâm là hộ chiếu mạnh thường đi cùng với một hệ sinh thái rộng hơn: quan hệ ngoại giao ổn định, mức độ tin cậy quốc tế cao, chính sách biên giới linh hoạt hơn và khả năng tạo ra nhiều lựa chọn sống xuyên biên giới trong dài hạn.
Ở góc độ thực tế, với những gia đình theo đuổi lộ trình học tập, làm việc rồi tiến tới quốc tịch ở các nước như Canada, Australia hay New Zealand, giá trị của hộ chiếu nằm ở chỗ nó mở ra nhiều phương án hơn cho thế hệ sau. Tự do đi lại không phải là tất cả, nhưng trong một thế giới ngày càng phân hóa, đó rõ ràng là một lợi thế dài hạn đáng cân nhắc.
