Viêm gan B định cư Canada có được không? HIV thì sao? Bệnh tuyến giáp đã chữa rồi có sao không? Đây là những câu hỏi người ta thường hỏi rất nhỏ, có khi chỉ dám nhắn riêng. Đằng sau là một nỗi sợ lớn: làm hết mọi bước, đến cuối cùng lại rớt vì sức khỏe. Bài này không trả lời “được” hay “không được” cho từng bệnh, vì IRCC không xét như vậy. Bài này giúp bạn hiểu IRCC xét sức khỏe theo cách nào, và nên chuẩn bị gì từ sớm.

Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.

“Chị ơi, Canada có cấm HIV với viêm gan A, B, C không?”

Tôi nhận câu hỏi này nhiều hơn bạn nghĩ.

Có người hỏi cho chính mình. Có người hỏi cho vợ, cho chồng, cho cha mẹ. Có người từng điều trị một bệnh nhiều năm trước, đã ổn định, nhưng vẫn lo nó nằm đó trong hồ sơ.

Nỗi sợ chung là: “Lỡ mình bỏ ra bao nhiêu công sức, chờ đợi bao lâu, rồi đến bước khám sức khỏe thì trượt.”

Tôi hiểu nỗi sợ đó. Và tôi muốn bạn biết: điều đáng sợ nhất không phải là căn bệnh, mà là không biết IRCC sẽ nhìn căn bệnh đó như thế nào. Khi hiểu cách xét, bạn sẽ biết mình cần chuẩn bị gì, và quyết định được có nên bắt đầu hay không.

Viêm gan B định cư Canada: IRCC không xét theo “danh sách bệnh cấm”

Nhiều người nghĩ Canada có một danh sách bệnh, ai mắc bệnh trong danh sách thì bị loại. Thực tế không phải vậy.

Theo trang Medical inadmissibility của IRCC, quy định sức khỏe áp dụng cho mọi người xin đến Canada để du lịch, học tập, làm việc hay thường trú. IRCC có thể từ chối vì sức khỏe dựa trên 3 lý do, và quyết định dựa trên kết quả khám sức khỏe nhập cư của bạn.

Trên trang này, IRCC không nêu đích danh viêm gan B hay HIV là bị cấm hay được chấp nhận. Vì vậy, tôi không khẳng định với bạn điều đó. Điều IRCC nêu rõ là 3 lý do dưới đây.

Lý do 1: Nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng

IRCC có thể từ chối nếu tình trạng sức khỏe của bạn có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng ở Canada.

IRCC sẽ xem xét:

• Kết quả khám sức khỏe nhập cư, gồm kết quả xét nghiệm do bác sĩ được chỉ định thực hiện.
• Báo cáo của bác sĩ chuyên khoa nếu cán bộ y tế yêu cầu thêm.
• Bạn có mắc một số bệnh truyền nhiễm hay không. Ví dụ IRCC nêu là lao đang hoạt động, giang mai đang hoạt động. IRCC cũng xem bạn có tiếp xúc gần với người mắc bệnh truyền nhiễm không.
• Căn bệnh có thể ảnh hưởng tới người khác đang sống ở Canada như thế nào.

Lý do 2: Nguy hiểm cho an toàn cộng đồng

IRCC có thể từ chối nếu tình trạng sức khỏe có thể gây nguy hiểm cho an toàn cộng đồng. IRCC xem xét nguy cơ:

• Mất năng lực thể chất và tinh thần đột ngột.
• Hành vi khó lường hoặc bạo lực.

Lý do 3: Gánh nặng quá mức cho dịch vụ y tế và xã hội

Đây là lý do nhiều người có bệnh mạn tính cần hiểu kỹ nhất.

IRCC có thể từ chối nếu tình trạng sức khỏe có thể gây gánh nặng quá mức (excessive demand) cho dịch vụ y tế hoặc xã hội. Theo IRCC, một tình trạng được xem là gánh nặng quá mức nếu:

• Dịch vụ cần để điều trị bệnh sẽ ảnh hưởng xấu tới thời gian chờ dịch vụ ở Canada, hoặc
• Chi phí dịch vụ để điều trị và kiểm soát bệnh có khả năng vượt ngưỡng chi phí IRCC đặt ra.

Ngưỡng chi phí năm 2026

IRCC công bố ngưỡng năm 2026 là 144.390 CAD trong 5 năm, tức 28.878 CAD mỗi năm. Đây là con số IRCC dùng để xem chi phí cho tình trạng sức khỏe của bạn có tạo gánh nặng quá mức hay không.

Hiểu một cách đơn giản: cùng là một bệnh, nhưng nếu đã điều trị ổn, thuốc duy trì không tốn kém, thì bức tranh rất khác so với một tình trạng cần điều trị dài ngày, chi phí lớn. Đó là lý do tôi luôn nói: đừng hỏi “bệnh này có được không”, hãy hỏi “tình trạng của mình hiện tại cần điều trị gì, tốn kém đến đâu”.

Những trường hợp không áp dụng lý do gánh nặng quá mức

Theo IRCC, quy định về gánh nặng quá mức không áp dụng cho:

• Người tị nạn và người phụ thuộc của họ.
• Người được bảo hộ.
• Một số người được gia đình bảo lãnh, như con phụ thuộc, vợ/chồng, bạn đời chung sống.

Lưu ý: ngoại lệ này chỉ áp dụng cho lý do gánh nặng quá mức, không phải cho cả 3 lý do.

Nếu IRCC nghi ngờ, bạn vẫn có cơ hội giải trình

Đây là phần tôi muốn mọi người có bệnh nền biết, vì nó giúp bớt hoảng sợ rất nhiều.

Theo IRCC, nếu IRCC cho rằng bạn có thể không đạt yêu cầu sức khỏe, họ sẽ gửi một thư giải thích lý do, gọi là procedural fairness letter. Thư này đến trước khi có quyết định cuối cùng.

Bạn có 90 ngày kể từ ngày ghi trên thư để gửi thêm thông tin. Nếu không kịp, bạn phải liên hệ IRCC để xin gia hạn.

IRCC nêu ví dụ những thông tin bạn có thể gửi:

• Thông tin về tình trạng bệnh hoặc chẩn đoán, ví dụ bạn đã được điều trị khỏi hoặc cải thiện.
• Loại thuốc và dịch vụ bạn cần, ví dụ bác sĩ đã đổi thuốc.
• Chi phí thuốc và dịch vụ, ví dụ bác sĩ đã chuyển sang loại thuốc tương đương có chi phí thấp hơn.

Bạn được phép nhờ chuyên gia tư vấn hoặc đại diện để trả lời thư này, nhưng không bắt buộc.

Ngoài ra, nếu IRCC cho rằng tình trạng của bạn có thể gây gánh nặng quá mức, IRCC có thể mời bạn nộp một kế hoạch giảm thiểu (mitigation plan). Bạn chỉ được mời nếu trường hợp của bạn phù hợp.

Khám sức khỏe định cư diễn ra như thế nào?

Theo trang khám sức khỏe cho người xin thường trú của IRCC:

• Người xin thường trú phải khám sức khỏe nhập cư. Thành viên gia đình cũng phải khám, kể cả người không đi cùng.
• Bạn phải khám với bác sĩ trong danh sách panel physicians. Bác sĩ riêng của bạn không làm được.
• Bác sĩ panel không quyết định kết quả. IRCC quyết định. Nếu có vấn đề, IRCC liên hệ bạn bằng văn bản.
• Bạn tự trả các khoản phí khám tại buổi hẹn. Nếu hồ sơ bị từ chối sau khi khám, phí khám không được hoàn.

Bạn cũng có thể đọc thêm bài khám sức khỏe cho người xin thường trú trên canadapr.vn.

Mang theo gì khi đi khám

IRCC khuyên mang theo:

• Giấy tờ tùy thân, tốt nhất là hộ chiếu.
• Kính hoặc kính áp tròng nếu bạn dùng.
• Mọi báo cáo y tế, kết quả xét nghiệm về bệnh trước đây hoặc đang có.
• Danh sách thuốc bạn đang dùng.

Với người có bệnh nền, hai mục cuối cực kỳ quan trọng. Một bộ hồ sơ bệnh án rõ ràng, có kết luận của bác sĩ điều trị, giúp người xét hiểu đúng tình trạng của bạn thay vì phải đoán.

Chuẩn bị sớm: điều tôi luôn khuyên

Từ những hồ sơ tôi đã nhìn qua cùng RCIC, cách làm cẩn trọng nhất với người có bệnh nền là đưa câu chuyện sức khỏe lên bàn ngay từ đầu, không để đến cuối.

Nói thật với RCIC từ buổi đầu

Đừng giấu. Bệnh nền không phải điều đáng xấu hổ. RCIC cần biết để tính hướng đi và lường trước rủi ro. Một hồ sơ được tính kỹ từ đầu luôn an toàn hơn một hồ sơ “để đó tính sau”.

Chuẩn bị giấy tờ của bác sĩ điều trị

Nếu bạn đã điều trị một bệnh, hãy xin bác sĩ đang theo dõi bạn xác nhận: bệnh đã được điều trị thế nào, hiện ở giai đoạn nào, đang dùng thuốc gì. Giấy này giúp RCIC nhìn rõ tình trạng của bạn trước khi quyết định có nên bắt đầu hồ sơ hay không.

Hiểu rủi ro trước khi quyết định

Có những hồ sơ mà rủi ro sức khỏe khiến RCIC phải cân nhắc rất kỹ. Một hồ sơ đi đến bước cuối mà bị từ chối vì lý do sức khỏe là điều không ai muốn: gia đình mất thời gian, mất công sức, và cả niềm hy vọng.

Vì vậy, có khi lời khuyên thật lòng nhất là: hãy làm rõ tình trạng sức khỏe trước, rồi mới quyết định bước tiếp. Tôi thà nói thẳng với bạn từ đầu còn hơn để bạn đi một vòng dài.

Đừng tự kết luận từ câu chuyện của người khác

Bạn có thể nghe “người kia viêm gan B vẫn đi được” hoặc “người nọ bệnh nhẹ hơn mà rớt”. Mỗi hồ sơ là một tình trạng riêng: mức độ bệnh, cách điều trị, chi phí điều trị, chương trình định cư. Câu chuyện của người khác không phải là câu trả lời cho bạn.

Nếu bạn từng điều trị ung thư, bài từng bị ung thư có định cư Canada được không chia sẻ thêm hai trường hợp cụ thể.

Vì sao câu trả lời về sức khỏe luôn là “cần xem hồ sơ”?

Nhiều người thất vọng khi hỏi về sức khỏe mà không nhận được câu “được” hoặc “không” ngay. Nhưng với chủ đề này, một câu trả lời chắc chắn khi chưa xem hồ sơ y tế mới là điều đáng lo.

IRCC quyết định dựa trên kết quả khám, xét theo 3 lý do, và với lý do thứ ba còn tính cả chi phí điều trị so với ngưỡng. Không ai có thể nói chính xác kết quả nếu chưa nhìn thấy bệnh án của bạn.

Nếu bạn đang nghe mỗi nơi nói một kiểu, bài hỏi nhiều nơi tư vấn định cư khác nhau giải thích vì sao nên chờ RCIC xem hồ sơ.

Hơn 5 năm qua, tôi đã đồng hành cùng các RCIC và hàng trăm gia đình. Tôi đã thấy những người mang nỗi lo sức khỏe trong lòng rất lâu mà không dám hỏi ai. Khi được nhìn đúng tình trạng và chuẩn bị đúng cách, họ nhẹ lòng hơn rất nhiều, dù câu trả lời là đi tiếp hay tạm dừng.

Câu hỏi thường gặp

Viêm gan B có định cư Canada được không?

IRCC không xét theo danh sách bệnh cấm. Quyết định dựa trên kết quả khám sức khỏe nhập cư và 3 lý do: nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng, nguy hiểm cho an toàn cộng đồng, và gánh nặng quá mức cho dịch vụ y tế, xã hội. Trường hợp cụ thể cần RCIC xem hồ sơ y tế.

Ngưỡng chi phí y tế khi xét định cư Canada năm 2026 là bao nhiêu?

Theo IRCC, ngưỡng năm 2026 là 144.390 CAD trong 5 năm, tương đương 28.878 CAD mỗi năm.

Nếu IRCC nghi ngờ về sức khỏe thì tôi có bị từ chối ngay không?

Không ngay. IRCC gửi thư procedural fairness letter trước khi quyết định cuối cùng. Bạn có 90 ngày để gửi thêm thông tin, hoặc liên hệ xin gia hạn nếu không kịp.

Tôi có được khám sức khỏe định cư ở bác sĩ quen không?

Không. Bạn phải khám với bác sĩ trong danh sách panel physicians của IRCC. Bác sĩ panel không quyết định kết quả, IRCC quyết định.

Người thân không đi cùng có phải khám sức khỏe không?

Có. Theo IRCC, khi xin thường trú, thành viên gia đình cũng phải khám sức khỏe, kể cả người không đi cùng sang Canada.

Có trường hợp nào không bị xét lý do gánh nặng quá mức không?

Có. IRCC nêu: người tị nạn và người phụ thuộc, người được bảo hộ, và một số người được gia đình bảo lãnh như con phụ thuộc, vợ/chồng, bạn đời chung sống.

Nguồn chính thức

Kiểm tra ngày 26/10/2026:

• IRCC, Medical inadmissibility: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/immigrate-canada/inadmissibility/reasons/medical-inadmissibility.html
• IRCC, Medical examination for permanent residence applicants: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/application/medical-police/medical-exams/requirements-permanent-residents.html

Kết luận

Có bệnh nền không có nghĩa là cánh cửa đã đóng. Nhưng nó có nghĩa là bạn cần chuẩn bị kỹ hơn, sớm hơn, và trung thực hơn ngay từ đầu. Nếu bạn muốn RCIC nhìn tình trạng của mình trước khi quyết định, hãy bắt đầu với đánh giá nhanh hồ sơ, hoặc hỏi trực tiếp trong Cộng đồng hỗ trợ Định cư Canada trên Zalo.

Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.