Vì sao không gia hạn được work permit khi định cư Canada: hậu quả thật khi giấy phép hết hạn

Nỗi sợ này có thật và tôi nghe đi nghe lại: nhiều gia đình Việt bỏ tiền mua doanh nghiệp ở Alberta, cầm giấy phép lao động khoảng một năm rưỡi, hết hạn không gia hạn được, thường trú cũng không tới, cuối cùng cả nhà phải quay về. Trong buổi trao đổi giữa một gia đình và chuyên gia RCIC của CAPR tại Alberta, câu hỏi vì sao không gia hạn được work permit khi định cư Canada được đặt thẳng, và câu trả lời gọn đến mức tôi nghĩ ai đang tính đường này cũng cần đọc.

Ba Lý Do Khiến Bạn Không Gia Hạn Được Work Permit Khi Định Cư Canada

Chuyên gia RCIC nêu đúng ba lý do, không thêm không bớt:

  1. Người xin không thật sự ở lại Canada để điều hành doanh nghiệp. Có giấy phép nhưng phần lớn thời gian vẫn ở Việt Nam.
  2. Doanh nghiệp không hoạt động thật. Không có doanh thu, không có chi phí, không có gì chứng minh nó đang chạy.
  3. Không còn đủ tiền để nuôi doanh nghiệp. Kinh doanh lỗ, tháng nào cũng phải bù, đến lúc không bù nổi nữa.

Cả ba đều quy về một câu: giấy phép lao động dạng này được cấp để bạn thật sự làm chủ và thật sự vận hành. Khi điều kiện gốc mất đi thì giấy phép mất theo.

Điều kiện gia hạn nói gọn trong một câu

Bạn vẫn phải là chủ, và doanh nghiệp vẫn phải đang hoạt động. Thiếu một trong hai thì không gia hạn.

Hình 1: Giấy phép hết hạn kéo theo hậu quả ngay trong đời sống hằng ngày, không chờ tới lúc có kết quả định cư Canada

Thư ngân hàng báo khoá hạn mức tín dụng sau khi giấy phép lao động hết hạn, hậu quả thật khi không gia hạn được work permit lúc định cư Canada
Hồ sơ khách hàng CAPR, thông tin cá nhân đã che.

Đây Là Giấy Phép Đóng, Gắn Với Đúng Một Doanh Nghiệp

Chi tiết này rất nhiều người bỏ qua và nó làm hỏng kế hoạch. Giấy phép lao động theo diện nhà đầu tư là giấy phép đóng, tức là nó gắn với đúng doanh nghiệp bạn khai khi xin. Theo hướng dẫn của Chính phủ Canada về giấy phép lao động gắn với một chủ lao động, loại giấy phép này chỉ cho bạn làm việc theo đúng các điều kiện ghi trên giấy phép cho tới ngày hết hạn, và các điều kiện đó được in ngay trên tờ giấy phép của bạn.

Nghĩa là nếu bạn mở cửa hàng ở một thành phố, rồi sau đó muốn mở thêm một cơ sở ở thị trấn nhỏ để đi đường đề cử nông thôn, bạn không dùng lại được giấy phép cũ. Bạn phải xin một giấy phép mới cho doanh nghiệp mới. Ai lên kế hoạch hai bước mà quên chi tiết này sẽ hụt đúng ở khúc giữa.

Ở Canada Bao Nhiêu Thời Gian Thì Đủ Để Giữ Work Permit

Không có con số cứng trong luật cho mọi trường hợp, nhưng nguyên tắc thực tế trong buổi trao đổi rất dễ nhớ: bạn nên ở Canada khoảng 85 đến 90% thời gian trong năm.

Cụ thể hơn, về Việt Nam một hai lần mỗi năm, mỗi lần một tuần, tổng cộng dưới một tháng thì hoàn toàn bình thường, nhất là khi bạn còn doanh nghiệp ở Việt Nam và chuyến về là chuyến công tác. Nhưng nếu tổng thời gian vắng mặt vượt khoảng một phần tư năm thì đó là vấn đề.

Tôi nhấn mạnh chỗ này vì phần lớn các anh chị chủ doanh nghiệp Việt vẫn còn cơ sở ở nhà, và thói quen bay đi bay về là thói quen làm hỏng hồ sơ nhanh nhất.

Hình 2: Bridging open work permit, cửa thoát cho người đang chờ hồ sơ định cư Canada

Thư IRCC nhắc quyền xin bridging open work permit cho người đang làm việc tại Canada sắp hết hạn giấy phép khi định cư Canada
Hồ sơ khách hàng CAPR, thông tin cá nhân đã che.

Lỡ Không Gia Hạn Được Thì Doanh Nghiệp Của Tôi Ra Sao

Đây là câu hỏi mà gia đình trong buổi lo nhất, và câu trả lời làm nhẹ đi khá nhiều:

  • Bạn vẫn được sở hữu doanh nghiệp. Mất giấy phép lao động là mất quyền tự mình làm việc, không phải mất quyền sở hữu.
  • Bạn không được tự vận hành nữa, nên phải thuê người khác làm thay.
  • Nếu đang ở Canada, bạn có thể xin chuyển sang tình trạng khách du lịch hoặc gia hạn hồ sơ khách để ở lại một thời gian mà thuê quản lý mới hoặc bán lại doanh nghiệp.

Nói cách khác, kịch bản xấu nhất không phải là mất trắng. Nó là mất kế hoạch định cư Canada và phải xử lý tài sản từ xa. Vẫn đau, nhưng khác hẳn với chuyện mất sạch.

Hình 3: Việc học của con gắn với tư cách hợp pháp của cha mẹ khi định cư Canada

Giấy phép du học của trẻ vị thành niên, minh hoạ việc học của con gắn với tình trạng hợp pháp của cha mẹ khi định cư Canada
Hồ sơ khách hàng CAPR, thông tin cá nhân đã che.

Làm Gì Để Không Rơi Vào Ba Lý Do Đó

  1. Chọn ngành mình thật sự biết làm. Doanh nghiệp bạn lập ở Canada còn phải liên quan tới việc bạn đang làm ở Việt Nam, nên chọn đúng nền của mình là vừa đúng điều kiện vừa dễ sống sót.
  2. Tính vốn nuôi doanh nghiệp, không chỉ vốn mua. Lý do thứ ba trong ba lý do trên là hết tiền vận hành, không phải hết tiền mua.
  3. Dọn đường ở Việt Nam trước khi đi. Giao lại việc nhà cho người tin được, để bạn ở lại Canada được liên tục.
  4. Giữ chứng từ ngay từ tháng đầu. Doanh thu, chi phí, hợp đồng thuê, bảng lương. Đến lúc gia hạn, đây là thứ duy nhất nói thay bạn.
  5. Học tiếng Anh song song. Giấy phép lao động diện đầu tư không đòi tiếng Anh, nhưng bước xin thường trú thì có. Bắt đầu muộn là tự làm hẹp cửa của mình.

Mười Hai Tháng Đầu Nên Làm Gì Để Kỳ Gia Hạn Trôi Nhẹ

Hồ sơ gia hạn không được xét trong ngày bạn nộp. Nó được xét trên cả quãng thời gian trước đó. Nên tôi hay nói với các anh chị rằng kỳ gia hạn thật ra bắt đầu từ tháng đầu tiên bạn đặt chân sang, chứ không phải từ lúc giấy sắp hết hạn.

Ba tháng đầu: dựng bộ hồ sơ chứng minh ngay từ đầu

Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp riêng, tách bạch hoàn toàn với tài khoản cá nhân. Ký hợp đồng thuê mặt bằng đứng tên doanh nghiệp. Đăng ký các giấy phép hoạt động của ngành. Lưu lại toàn bộ hoá đơn đầu vào đầu ra ngay từ hoá đơn đầu tiên, kể cả những hoá đơn nhỏ. Nghe rất hành chính, nhưng đây chính là bộ chứng cứ nói thay bạn sau này.

Từ tháng thứ tư: chứng minh mình đang có mặt và đang làm

Giữ lịch làm việc và bảng phân công có tên bạn. Nếu có nhân viên, bảng lương là bằng chứng mạnh. Ảnh chụp hoạt động của cửa hàng, bài đăng mạng xã hội của doanh nghiệp, đánh giá của khách, tất cả đều có giá trị cho thấy nơi này đang sống chứ không phải một cái tên treo trên giấy.

Giữa năm: rà lại lịch bay của chính mình

Mở dấu xuất nhập cảnh ra cộng lại số ngày bạn đã vắng mặt. Làm việc này giữa năm chứ không phải cuối năm, vì giữa năm bạn còn kịp điều chỉnh, cuối năm thì không.

Ba tháng cuối: chuẩn bị hồ sơ gia hạn như một bộ hồ sơ mới

Báo cáo tài chính, tờ khai thuế, sao kê tài khoản doanh nghiệp, hợp đồng còn hiệu lực. Nộp sớm trước ngày hết hạn để bạn còn thời gian bổ sung nếu bị hỏi thêm giấy tờ. Nộp sát ngày là tự bỏ mất quyền sửa sai.

Xuyên suốt: học tiếng và gom giấy tờ học vấn

Hai việc này không liên quan tới kỳ gia hạn, nhưng nếu bạn để tới lúc gia hạn xong mới bắt đầu thì bạn đã mất một năm quý giá. Làm song song ngay từ đầu, tới lúc cần là có sẵn.

FAQ Về Work Permit Diện Đầu Tư Khi Định Cư Canada

Giấy phép lao động diện đầu tư có yêu cầu tiếng Anh không?

Không. Theo chuyên gia RCIC trong buổi, bước xin giấy phép lao động không đòi kết quả tiếng Anh. Nhưng bước xin đề cử để đi tiếp lên thường trú thì có yêu cầu, nên đừng để đến lúc đó mới học.

Giấy phép này thường được cấp bao lâu?

Trong buổi, con số được nêu là khoảng hai năm, có trường hợp được ba năm, và điều kiện gia hạn vẫn là bạn còn là chủ và doanh nghiệp còn hoạt động. Thời hạn cụ thể của từng hồ sơ do viên chức quyết định.

Tôi thuê quản lý điều hành, còn tôi chỉ đứng tên, có được không?

Đây chính là lý do thứ hai làm rớt hồ sơ. Đầu tư thụ động, tức là bỏ tiền rồi để người khác làm hết, không đủ để gia hạn. Bạn phải là người tham gia điều hành hằng ngày.

Vậy rốt cuộc rủi ro lớn nhất khi định cư Canada diện đầu tư nằm ở đâu?

Không nằm ở tiền, mà nằm ở thời gian bạn có mặt và ở việc doanh nghiệp có sống thật hay không. Hai thứ này lại là hai thứ bạn kiểm soát được, đó là tin tốt.

Đừng Đợi Tới Lúc Nhận Thư Từ Chối Gia Hạn Mới Đi Hỏi

Ba lý do ở trên đều có một điểm chung: khi bạn biết mình đang mắc phải thì thường đã muộn, vì hồ sơ gia hạn được xét trên những gì bạn đã làm trong suốt thời gian trước đó chứ không phải trên lời hứa sắp tới. Không gia hạn được nghĩa là cả nhà mất tư cách ở lại, việc học của con đứt giữa chừng, và bạn phải xử lý một doanh nghiệp từ cách nửa vòng trái đất.

Cách rẻ nhất để không rơi vào đó là để một chuyên gia có giấy phép soi hồ sơ của bạn ngay từ bây giờ, khi bạn còn thời gian để sửa. Đặt lịch thẩm định hồ sơ định cư Canada cùng RCIC có giấy phép để biết hồ sơ của bạn đang thiếu gì trước kỳ gia hạn.

Nếu bạn đang cân nhắc cả hướng đi làm thay vì đầu tư, tôi có viết riêng trong bài đi Canada theo diện lao động.

Căn Bệnh Tự Đọc Rồi Tự Kết Luận

Tôi phải nói thẳng một chuyện mà tôi thấy là bệnh rất nặng của người Việt mình khi tìm hiểu định cư Canada: tự đọc rồi tự kết luận.

Bạn đọc vài chục bài trên mạng, xem vài chục video, vào dăm ba nhóm, hỏi thêm mấy người quen đã đi. Rồi bạn tự ghép tất cả lại thành một kết luận cho hồ sơ của chính mình. Sau đó bạn đi tìm người làm dịch vụ với cái kết luận đã có sẵn trong đầu, và chỉ hỏi những câu để xác nhận điều mình đã tin sẵn.

Chỗ hỏng nằm ở đây: mấy chục bài bạn đọc đều nói về hồ sơ của người khác. Không một bài nào, kể cả bài này, nói về hồ sơ của bạn. Chương trình nào cũng có điều kiện phụ, ngoại lệ và cách viên chức nhìn từng tình tiết. Một chi tiết tưởng nhỏ như ngành nghề bạn đang làm, năm bạn nghỉ việc, hay tờ giấy bạn không giữ lại, có thể đổi hoàn toàn kết luận mà bạn đã tự đưa ra.

Điều tôi tiếc nhất trong nghề này là gặp không ít người ngồi xuống thẩm định hồ sơ với RCIC sau khi đã tiêu mất hàng trăm triệu. Số tiền đó không phải trả cho hồ sơ. Nó trả cho một hướng đi sai được chọn ngay từ đầu, cho những khoản đặt cọc không lấy lại được, cho những chuyến đi và những bộ giấy tờ làm ra rồi bỏ đó, và tệ nhất là trả bằng một đến hai năm của cả gia đình. Đến lúc ngồi với chuyên gia thì câu đầu tiên họ nghe được thường là: giá mà tôi hỏi sớm hơn.

Buổi thẩm định thì ngược lại. Nó diễn ra trước khi bạn tiêu tiền, nó rẻ hơn nhiều lần cái giá của một quyết định sai, và nó cho bạn biết mình đang đứng ở đâu bằng con mắt của người có giấy phép hành nghề, chứ không phải bằng con mắt của người đang muốn bán cho bạn một dịch vụ.

Nếu sau bài này bạn chỉ làm được một việc, hãy làm việc này: đưa hồ sơ cho một RCIC có giấy phép đọc trước khi bạn tiêu đồng nào. Đặt lịch thẩm định hồ sơ định cư Canada cùng RCIC có giấy phép tại đây.

Đọc Tiếp Loạt Bài Về Định Cư Canada Diện Doanh Nhân

Bạn Muốn Hỏi Tiếp Về Hồ Sơ Định Cư Canada Của Mình

Tôi nói rõ vai trò để bạn yên tâm. Tôi không phải chuyên gia di trú và tôi không tư vấn di trú. Việc của tôi là nghe hồ sơ, chỉ ra chỗ đang trống và đồng hành cùng bạn. Phần tư vấn pháp lý và kết luận hồ sơ do đội ngũ RCIC có giấy phép hành nghề của CAPR thực hiện, đúng theo quy định của luật di trú Canada về việc chỉ người có giấy phép mới được tư vấn di trú thu phí. Bạn có thể tự kiểm tra giấy phép của bất kỳ ai tư vấn cho mình trên cổng tra cứu công khai của CICC.

Bốn cách để đi tiếp, chọn cách nào hợp với bạn:

Ghi Chú Về Nguồn Nội Dung

Nội dung bài viết này được trợ lý của tôi ghi chép và biên tập lại theo hướng dẫn của tôi, từ các buổi trao đổi giữa chuyên gia RCIC có giấy phép và khách hàng của CAPR, kết hợp đối chiếu với thông tin công bố trên trang chính thức của Chính phủ Canada và của tỉnh bang. Mọi chi tiết nhận dạng khách hàng đã được lược bỏ. Bài viết là thông tin tham khảo chung, không phải tư vấn di trú cho trường hợp cụ thể của bạn, và không tạo thành quan hệ tư vấn giữa bạn với tôi hay với CAPR. Chính sách, hạn ngạch và điều kiện của các chương trình định cư Canada thay đổi theo thời gian, còn mỗi hồ sơ lại có tình tiết riêng. Trước khi ra bất kỳ quyết định nào, bạn hãy đối chiếu với nguồn chính thức và làm việc trực tiếp với luật sư di trú hoặc RCIC có giấy phép hành nghề.

Tôi là Hòa Vân, kết nối định cư Canada an toàn.

Leave A Comment

Mục lục
Bài liên quan