Khi xin quốc tịch Canada theo dòng dõi, bạn cần chứng minh mối quan hệ với tổ tiên là công dân Canada qua từng thế hệ. Nếu tổ tiên nhập cư và đã nhập tịch, một trong những giấy tờ được Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) chấp nhận là giấy chứng nhận nhập tịch. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng còn lưu giữ giấy tờ này.
Nếu thiếu giấy chứng nhận nhập tịch của tổ tiên gốc (người Canada đầu tiên trong chuỗi quan hệ), hồ sơ của bạn có thể bị coi là thiếu bằng chứng và bị trì hoãn. Trong bối cảnh thời gian xử lý hiện đã vượt quá hai năm, việc phát hiện thiếu sót muộn có thể khiến bạn mất thêm nhiều tháng chờ đợi.
Có một nguồn dữ liệu công khai có thể chứa tên tổ tiên của bạn và việc tra cứu hoàn toàn miễn phí.
Hồ sơ Canada Gazette áp dụng cho trường hợp nào?
Từ năm 1915 đến 1951, chính phủ Canada đăng tên của mọi người trở thành công dân nhập tịch trên công báo Canada Gazette. Thư viện và Lưu trữ Quốc gia Canada (Library and Archives Canada) hiện lưu giữ các danh sách này và cung cấp cơ sở dữ liệu tra cứu miễn phí.
Danh sách này bao gồm những người nhập cư đến Canada và được nhập tịch trong giai đoạn 1915–1951. Tuy nhiên, có một số trường hợp không xuất hiện trong danh sách:
- Người nhập tịch trước năm 1915: hồ sơ do tòa án cấp tỉnh xử lý và hiện nằm trong lưu trữ của tỉnh.
- Người sinh tại Canada: trước ngày 1/1/1947, người sinh tại Canada là thần dân Anh, không cần xin nhập tịch, nên không có tên trong danh sách. Giấy tờ cần thiết là giấy khai sinh cấp tỉnh.
- Người sinh tại Anh hoặc các nước thuộc Khối thịnh vượng chung: trước năm 1947, họ không cần nhập tịch khi đến Canada và thường không xuất hiện trong danh sách.
Newfoundland gia nhập Canada vào ngày 1/4/1949, và các trường hợp nhập tịch trước đó tại đây được xử lý theo quy trình riêng.
Cách tra cứu và lưu ý
Bạn có thể truy cập trang web của Thư viện và Lưu trữ Quốc gia Canada để bắt đầu tìm kiếm. Nên bắt đầu với họ, chỉ thêm tên hoặc quốc gia khi kết quả quá nhiều. Lưu ý rằng cách viết tên có thể khác nhau do lỗi chính tả hoặc phiên âm; bạn có thể dùng dấu hoa thị (*) làm ký tự đại diện, ví dụ: Fran* sẽ trả về Frank, Francis, François, Franz, František, Francesco. Tên quốc gia cũng theo biên giới thời đó, ví dụ nơi nay thuộc Ukraine có thể được ghi là Áo hoặc Nga.
Kết quả trống không có nghĩa là tổ tiên của bạn không nhập tịch. Ví dụ, trước năm 1932, phụ nữ đã kết hôn có quốc tịch theo chồng; khi chồng nhập tịch, vợ được bao gồm mà không cần nộp đơn riêng. Trẻ em là con chưa thành niên của người cha hoặc người mẹ góa nhập tịch cũng được bao gồm trong hồ sơ của cha mẹ. Cơ quan lưu trữ khuyến nghị tìm kiếm theo tên vợ/chồng hoặc con nếu không thấy tên người cần tìm, nhưng cũng thừa nhận rằng không phải mọi tên đều xuất hiện vì những lý do không giải thích được.
Thông tin trong một mục của Canada Gazette
Mỗi mục trong Canada Gazette cung cấp: tên, địa chỉ, nghề nghiệp, quốc tịch gốc, ngày nhập tịch, số chứng nhận kèm một chữ cái. Chữ cái này rất quan trọng:
- Loạt A: người nước ngoài trưởng thành (còn gọi là người ngoài quốc tịch).
- Loạt B: chứng nhận bao gồm trẻ em chưa thành niên.
- Loạt E: người được nhập tịch theo luật địa phương trước đó, hồ sơ gốc có trước năm 1915 và nằm trong lưu trữ tòa án cấp tỉnh.
- Loạt H: phụ nữ đã kết hôn có chồng được nhập tịch.
Chữ cái này cho biết bạn cần tìm tiếp ở đâu. Ví dụ, loạt E có nghĩa là hồ sơ thực sự nằm ở tòa án cấp tỉnh trước năm 1915; loạt B có nghĩa là tình trạng của bà bạn có thể được ghi trong hồ sơ của cha bà, không phải dưới tên bà.
Sau khi tìm thấy tổ tiên trong Canada Gazette
IRCC phân loại tài liệu thành hai nhóm: tài liệu chính và tài liệu phụ. Hồ sơ Canada Gazette thuộc nhóm phụ, cùng với hồ sơ điều tra dân số, giấy rửa tội, danh sách hành khách trên tàu và hồ sơ quân đội. Tài liệu phụ không thay thế tài liệu chính; tài liệu chính ở đây là giấy chứng nhận nhập tịch.
IRCC đã nâng cao tiêu chuẩn tài liệu trong hướng dẫn cho người xin quốc tịch theo dòng dõi từ tháng 6 năm nay. Nếu không thể tìm thấy giấy chứng nhận nhập tịch hoặc tài liệu chính khác, bạn phải ghi lại các nỗ lực tìm kiếm và nộp cho IRCC. Nhiều người nộp đơn bao gồm “Thư xác nhận không có hồ sơ” từ cơ quan lưu trữ, xác nhận rằng cơ quan không tìm thấy hồ sơ yêu cầu.
Mặc dù Thư viện và Lưu trữ Quốc gia Canada được coi là nguồn đáng tin cậy, nhưng một mục trong Canada Gazette chỉ giúp hồ sơ của bạn bớt thiếu sót, không đủ để chứng minh quốc tịch theo dòng dõi. Nếu các thế hệ khác dựa trên giấy khai sinh cấp tỉnh và thế hệ này chỉ dựa trên danh sách in, bạn vẫn cần bổ sung thêm.
So sánh với tra cứu hồ sơ quốc tịch của IRCC
CIC News từng đề cập đến việc tra cứu hồ sơ quốc tịch qua mẫu đơn CIT-0058 gửi IRCC. So với tra cứu qua Canada Gazette, cơ sở dữ liệu của IRCC có phí và phải chờ đợi, nhưng bao phủ hồ sơ từ 1854 đến nay và cung cấp tên chính xác trong sổ đăng ký, ngày nhập tịch và số hồ sơ. Tuy nhiên, cả hai nguồn đều không thể dùng một mình để chứng minh quốc tịch theo dòng dõi hoặc xin hộ chiếu.
Cách tốt nhất là tra cứu miễn phí trên Canada Gazette trước, sau đó dùng số chứng nhận để yêu cầu bản sao hồ sơ thực từ IRCC, vì cơ sở dữ liệu của Thư viện và Lưu trữ Quốc gia không lưu bản sao hồ sơ nhập tịch.
Chưa rõ mình đủ điều kiện chưa? Xem điều kiện nhập quốc tịch Canada mới nhất.
Ba sai lầm khiến hồ sơ chậm trễ
- Chỉ tìm một cách viết tên: Tên trên bia mộ và tên trong danh sách năm 1936 thường khác nhau. Hãy dùng ký tự đại diện.
- Hiểu kết quả trống là câu trả lời: Phụ nữ đã kết hôn trước 1932, trẻ em chưa thành niên và một số khoảng trống không giải thích được có thể khiến tìm kiếm trống dù người đó đã nhập tịch.
- Nộp trang in làm bằng chứng: Nó chỉ hỗ trợ cho yêu cầu. Nhân viên xét hồ sơ sẽ tìm giấy chứng nhận phía sau.
Nếu bạn biết tổ tiên mà hồ sơ của bạn dựa vào nhưng không chắc chắn liệu giấy tờ đã đủ chưa, một luật sư về quốc tịch có thể xem xét và chỉ ra điểm thiếu trước khi bạn mất thời gian tìm kiếm sai hướng.
