Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) vừa ban hành hướng dẫn mới về giấy tờ chứng minh quốc tịch theo dòng dõi, sau khi yêu cầu nhiều công dân mới trả lại giấy chứng nhận quốc tịch do tài liệu không đạt chuẩn. Những thay đổi này nâng cao tiêu chuẩn chứng từ cho các đơn xin quốc tịch theo dòng dõi.
Thay đổi chính: Từ ‘cơ quan phù hợp’ sang ‘cơ quan gốc’
Điểm đáng chú ý nhất là sự thay đổi một từ trong danh sách kiểm tra hồ sơ: trước đây yêu cầu tài liệu từ ‘cơ quan phù hợp’ (appropriate authority), nay yêu cầu từ ‘cơ quan gốc’ (original authority) – như văn phòng thống kê sinh tử, lưu trữ tỉnh bang hoặc cơ quan lưu trữ liên bang. Các trang web phả hệ như Ancestry hay FamilySearch trước đây có thể được chấp nhận, nay chỉ được coi là công cụ tra cứu hỗ trợ, không phải nguồn chính thức.
IRCC cũng yêu cầu tài liệu phải thể hiện rõ cơ quan ban hành. Người nộp đơn có thể bị đánh dấu nếu sử dụng tài liệu thứ cấp – một trong những lý do dẫn đến thư yêu cầu trả lại giấy chứng nhận quốc tịch hồi tháng 6.
Chứng minh toàn bộ chuỗi quan hệ huyết thống
Thay đổi thứ hai yêu cầu người nộp đơn phải chứng minh mối quan hệ cha mẹ – con cái qua từng thế hệ. Trang web của IRCC bổ sung mục mới yêu cầu tài liệu xác thực cho mỗi thế hệ trong chuỗi quan hệ. Ví dụ, nếu xin quốc tịch qua ông bà cố, bạn cần cung cấp giấy tờ liên tục từ ông bà cố đến cha mẹ và bản thân, bao gồm giấy khai sinh, giấy kết hôn để lấp khoảng trống khi họ thay đổi.
Xử lý trường hợp không có tài liệu gốc
Thay đổi thứ ba làm rõ quy trình khi không thể tìm được tài liệu. Người nộp đơn phải giải thích bằng văn bản lý do không cung cấp được tài liệu, đồng thời cung cấp bằng chứng đã cố gắng tìm kiếm (ví dụ thư từ với cơ quan lưu trữ hoặc xác nhận không có hồ sơ). Trước đây chỉ cần giải thích, nay bắt buộc phải có bằng chứng nỗ lực.
Yêu cầu bản sao màu cho mọi tài liệu
IRCC mở rộng yêu cầu bản sao màu: trước đây chỉ áp dụng cho tài liệu cần dịch thuật, nay áp dụng cho tất cả tài liệu. Bản scan đen trắng có thể khiến hồ sơ bị đánh dấu.
Hướng dẫn cho người đã nộp đơn
Nếu bạn đã nộp đơn hoặc nhận thư yêu cầu bổ sung, bạn có thể gửi thêm tài liệu qua biểu mẫu trực tuyến của IRCC. Cách tốt nhất là thay thế bản in từ trang phả hệ bằng tài liệu từ cơ quan lưu trữ gốc, và ghi lại nỗ lực tìm kiếm nếu thiếu tài liệu. Tình hình vẫn đang phát triển; một số chuyên gia cho rằng việc thu hồi giấy chứng nhận quốc tịch có thể vi hiến, và Canada đã tạm dừng xử lý một số đơn để làm rõ quy định.
