Ngày 24/6, Bộ trưởng Di trú Canada Lena Diab xác nhận nước này đã tạm dừng tất cả các đơn xin cấp quốc tịch theo diện huyết thống (citizenship by descent) và đang rà soát hồ sơ của những người đã được cấp quốc tịch theo diện này.

“Những trường hợp được xác nhận hợp lệ sẽ được thông báo là ổn,” bà Diab nói. Những người đã được cấp quốc tịch theo luật mới sẽ giữ nguyên tình trạng và có thể tiếp tục làm việc trong thời gian hồ sơ được xem xét.

“Chúng tôi xem xét vấn đề này một cách nghiêm túc, sẽ dành thời gian cần thiết và đảm bảo minh bạch với người dân Canada,” bà Diab phát biểu tại cuộc họp báo.

Trước đó, vào ngày 13/6, Bộ Di trú Canada đã gửi thư yêu cầu thu hồi giấy chứng nhận quốc tịch đối với những người đã được cấp quốc tịch theo diện huyết thống, thông báo rằng quyền công dân của họ đang “bị xem xét” dù đã được phê duyệt.

Nguyên nhân dẫn đến việc tạm dừng

Tại cuộc họp báo, một phóng viên đã chất vấn bà Diab về việc liệu việc rà soát có xuất phát từ lỗi của hệ thống AI, công cụ phân tích nâng cao hay sai sót của một nhân viên cụ thể. Bộ trưởng không trả lời trực tiếp câu hỏi về nguyên nhân khiến chính phủ yêu cầu những công dân đã được phê duyệt phải trả lại giấy chứng nhận. Bà chỉ cho biết đã chỉ đạo bộ điều tra ngay khi nhận thấy có vấn đề.

Sau đợt rà soát, Bộ Di trú Canada đã ban hành hướng dẫn mới về chứng từ chứng minh dòng dõi Canada đối với người xin quốc tịch theo diện huyết thống. Các thay đổi này nâng cao tiêu chuẩn về tài liệu hỗ trợ được chấp nhận. Trong số đó, tài liệu chứng minh dòng dõi phải được lấy từ cơ quan ban hành gốc.

Tình hình hiện tại

Tính đến tuần này, Canada đã bắt đầu trả lại một số giấy chứng nhận. Thư xác nhận lại do bộ gửi đi nêu rõ việc xem xét tài liệu đã hoàn tất, có đủ bằng chứng hỗ trợ và người đó có quyền giữ giấy chứng nhận. Những người nhận được thư xác nhận này cho biết họ không phải nộp thêm bất kỳ tài liệu nào kể từ khi nhận thư thu hồi, cho thấy chính phủ đã xem xét hồ sơ dựa trên thông tin đã có.

Trước đó, vào ngày 15/12/2025, các sửa đổi của Đạo luật Quốc tịch Canada có hiệu lực, cho phép những người sinh trước ngày đó được nhận quốc tịch Canada mà không cần đáp ứng yêu cầu cư trú, miễn là họ chứng minh được dòng dõi từ một công dân Canada. Từ tháng 2 đến tháng 3/2026, các luật sư di trú và chuyên gia tư vấn quốc tịch trên khắp Canada ghi nhận nhu cầu hỗ trợ làm đơn xin giấy chứng nhận quốc tịch tăng vọt, đặc biệt từ công dân Mỹ.

Tính đến ngày 24/6, có 82.000 đơn đang trong hàng chờ, khiến thời gian xử lý dự kiến cho các đơn mới lên tới 15 tháng.