Kể từ ngày 15/12/2025, Đạo luật C-3 chính thức có hiệu lực, xóa bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất vốn cắt đứt quyền nhập tịch theo dòng dõi sau một thế hệ sinh ra bên ngoài Canada. Thay đổi này đã mở ra cơ hội cho hàng nghìn ‘người Canada lạc mất’ – những người trước đây không đủ điều kiện nhập tịch.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều quan niệm sai lầm khiến mọi người không dám yêu cầu quyền công dân. Dưới đây là bảy hiểu lầm phổ biến nhất và lý do tại sao chúng thường sai.
1. Ông bà tôi sinh ra ở Canada nhưng đã rời đi từ nhiều thập kỷ trước
Ông bà sinh ra ở Canada thường là điểm khởi đầu mạnh mẽ nhất cho một yêu cầu nhập tịch. Canada công nhận quyền công dân theo nơi sinh, nghĩa là những người sinh ra trên đất Canada tự động trở thành công dân, bất kể họ có rời đi từ lâu hay không. Điều quan trọng là ông bà bạn có phải là công dân Canada khi cha mẹ bạn được sinh ra hay không. Nếu có, cha mẹ bạn đã là công dân Canada, và nhờ việc xóa bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất, quyền công dân này được truyền cho bạn – thế hệ thứ hai. Bạn có thể nộp đơn xin chứng minh quyền công dân và nhận được giấy chứng nhận để làm hộ chiếu Canada.
2. Tổ tiên tôi là người Canada nhưng đã cách nhiều thế hệ
Khoảng cách thế hệ không làm mất quyền của bạn. Điều quan trọng là mỗi người trong chuỗi có phải là công dân vào thời điểm người tiếp theo được sinh ra hay không. Ví dụ, nếu cụ của bạn là công dân Canada khi ông bà bạn sinh ra, thì ông bà bạn đã là công dân. Và nếu ông bà là công dân khi cha mẹ bạn sinh ra, thì cha mẹ bạn cũng là công dân. Với việc xóa bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất, quyền công dân được truyền đến bạn. Bạn chỉ cần thu thập giấy tờ cho từng thế hệ, không chỉ riêng tổ tiên người Canada đầu tiên.
3. Tôi không sinh ra ở Canada, cũng chưa từng sống ở đó
Nhập tịch theo dòng dõi không yêu cầu bạn phải sinh ra hay sống ở Canada. Nếu cha mẹ bạn là công dân Canada khi bạn sinh ra, bạn đã là công dân, bất kể nơi bạn sinh ra hay bạn có từng đặt chân đến Canada hay không. Hướng dẫn của IRCC (Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada) không liệt kê việc cư trú tại Canada là điều kiện bắt buộc đối với những người sinh ra bên ngoài Canada trước ngày 15/12/2025.
4. Cha mẹ tôi chưa bao giờ có hộ chiếu Canada hoặc biết mình là công dân Canada
Quyền công dân theo dòng dõi không phụ thuộc vào việc ai đó có tuyên bố nhận nó hay không. Cha mẹ bạn có thể đã là công dân Canada suốt đời mà không có hộ chiếu, giấy chứng nhận, hay bất kỳ ý niệm nào về điều đó. Một quyền công dân chưa được tuyên bố vẫn là quyền công dân, và nó vẫn được truyền cho bạn.
5. Gia đình tôi không còn mối liên hệ thực sự nào với Canada
Không có tài sản, không có người thân còn sống ở Canada, không có chuyến thăm lại – tất cả những điều này không phải là yếu tố quyết định quyền nhập tịch theo dòng dõi. Điều quan trọng là dòng dõi và hồ sơ giấy tờ, chứ không phải mức độ gắn bó hiện tại của gia đình với Canada. Một gia đình có thể hoàn toàn mất liên lạc với Canada, không có chuyến thăm nào, không thư từ, và vẫn có quyền yêu cầu nhập tịch.
6. Ông bà hoặc tổ tiên tôi không có giấy tờ chứng minh sinh ra ở Canada từ nhiều thế hệ trước
Mất giấy khai sinh có vẻ là ngõ cụt, nhưng không nhất thiết. Các cơ quan thống kê hộ tịch và lưu trữ cấp tỉnh/lãnh thổ lưu giữ hồ sơ lịch sử, một số có niên đại hơn một thế kỷ, và có thể cấp bản sao có chứng thực theo yêu cầu. IRCC yêu cầu tài liệu xác thực, có thể kiểm chứng, và các cơ quan này là nguồn chính thống đáp ứng yêu cầu. Nếu hồ sơ thực sự không còn tồn tại, IRCC chấp nhận lời giải thích bằng văn bản kèm bằng chứng đã cố gắng lấy hồ sơ, cùng với bằng chứng thay thế.
7. Tổ tiên tôi đổi họ sau khi kết hôn, khiến việc tìm giấy tờ trở nên bất khả thi
Tên thay đổi qua các thế hệ không làm mất quyền của bạn. Giấy đăng ký kết hôn thể hiện cả họ thời con gái và họ sau khi kết hôn sẽ tạo cầu nối giữa các giấy tờ trước và sau khi đổi tên, kết nối giấy khai sinh dưới một tên với các hồ sơ sau đó dưới tên khác. Các cơ quan hộ tịch cấp tỉnh/lãnh thổ thường lưu giữ cả hồ sơ kết hôn, vì vậy bạn có thể tìm thấy thông tin từ cùng một nguồn chính thống.
*Lưu ý: Đối với những người sinh ra hoặc được nhận làm con nuôi ở nước ngoài từ ngày 15/12/2025 trở đi, cha mẹ Canada cũng sinh ra hoặc được nhận làm con nuôi ở nước ngoài phải đáp ứng yêu cầu cư trú thực tế tại Canada ít nhất 1.095 ngày trước khi đứa trẻ chào đời hoặc được nhận làm con nuôi.
