LMIA hết hạn phải về nước là nỗi sợ âm thầm của rất nhiều người Việt đang làm việc ở Canada. Họ không nói ra, vì đã đi xa đến vậy, đã bỏ ra từng ấy, nói ra lại thấy mình thất bại. Bài viết này là lá thư tôi muốn gửi đến họ, và đến những gia đình đang đếm từng tháng trên tấm work permit.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.
Câu chuyện không của riêng ai
Câu chuyện dưới đây không phải của một người. Tôi gom nó lại từ nhiều cuộc trò chuyện với những gia đình đang giữ work permit LMIA. Tên tuổi tôi giữ kín, nhưng có lẽ bạn sẽ thấy mình ở đâu đó trong này.
Anh sang Canada bằng một tấm work permit LMIA. Để có tấm giấy đó, cả nhà đã dồn vào số tiền tính bằng tỷ. Có nhà bán đất, có nhà vay mượn họ hàng. Ngày anh đi, vợ anh nói một câu mà anh nhớ mãi: “Anh đi trước, mẹ con em sang sau.”
Rồi chị nộp hồ sơ sang đoàn tụ. Lần đầu là work permit cho vợ, bị từ chối. Lần thứ hai chị thử visa du lịch, chỉ mong sang thăm chồng vài tháng, cũng bị từ chối. Ba đứa con vẫn ở nhà, không được sang học cùng bố như cả nhà từng vẽ ra.
Anh làm việc ở Canada. Ca sáng, ca tối, cuối tuần. Đêm về gọi video, đứa út hỏi: “Bao giờ bố về?” Anh không trả lời được. Vì câu hỏi thật trong đầu anh là: “Bao giờ cả nhà mới được ở cùng nhau?”
Giờ tấm work permit còn vài tháng. Anh chưa tìm được đường lên thường trú. Nếu không có hướng mới, anh sẽ phải về nước. Số tiền tỷ ấy, những năm tháng xa vợ con ấy, sẽ khép lại bằng một chuyến bay một chiều.
Tôi viết những dòng này không để làm ai buồn thêm. Tôi viết vì tôi biết một điều: rất nhiều người từng đứng đúng ở chỗ anh đang đứng, và họ đã tìm được đường đi tiếp.
Những người đi trước đã làm gì?
Những người giữ LMIA đã lên được thường trú thường không đi bằng may mắn. Họ đi bằng một quyết định đúng lúc, khi work permit còn đủ thời gian để xoay. Dưới đây là những con đường chúng tôi thấy nhiều người đã chọn.
1. SINP: tận dụng chính công việc đang làm
Nếu bạn đang làm việc ở Saskatchewan bằng work permit LMIA, nhánh Existing Work Permit của SINP là con đường nhiều người đã đi. Theo quy định của tỉnh, bạn cần làm việc ít nhất 6 tháng liên tục (780 giờ) cho chính nhà tuyển dụng nộp EPA, tiếng Anh tối thiểu CLB 4, và nhà tuyển dụng phải đăng ký với SINP. Nhánh này mở cả cho một số nghề TEER 4-5, khi work permit là LMIA.
Bạn có thể đọc kỹ hơn ở bài SINP Existing Work Permit, xem toàn cảnh định cư Canada cả gia đình qua SINP, và một hồ sơ SINP thành công của khách hàng chúng tôi.
2. RCIP: chuyển về cộng đồng nhỏ đang cần người
Có người chấp nhận rời thành phố lớn, nhận một job offer ở cộng đồng tham gia chương trình RCIP. Cuộc sống mới ở thị trấn nhỏ không dễ, nhưng đổi lại là một con đường rõ ràng lên thường trú. Bài RCIP và SINP khác nhau giúp bạn so sánh hai hướng.
3. Chấp nhận đầu tư để có đường lên PR
Có những gia đình nhìn lại và chọn cách khác: dùng khoản tích lũy còn lại để đầu tư, mua hoặc mở một doanh nghiệp, đi theo các diện đầu tư, doanh nhân. Đây là quyết định lớn, cần tính kỹ và cần người có giấy phép đánh giá. Bạn có thể đọc bài đầu tư mua business có định cư Canada được không và bài làm việc tại Canada theo CPTPP.
Còn bạn, nếu bạn tin vào năng lực của mình
Nếu bạn nghĩ mình đủ sức tự đứng hồ sơ liên bang qua Express Entry, đừng chờ. Hãy học thật nghiêm túc cho hai mục tiêu:
- Tiếng Pháp NCLC 7 cả 4 kỹ năng. Đây là mức tối thiểu của nhóm ưu tiên tiếng Pháp trong Express Entry, nhóm mà Canada đang chủ động mời nhiều hơn. Bài tiếng Pháp B1 hay B2 định cư Canada sẽ giúp bạn hình dung mục tiêu.
- Tiếng Anh CLB 9. Ở mức này, điểm ngôn ngữ và điểm kết hợp kỹ năng của bạn tăng mạnh, mở thêm nhiều cơ hội được mời. Xem bài Express Entry từ Việt Nam: 7 bước đến PR.
Tôi biết vừa làm ca vừa học ngoại ngữ là rất mệt. Nhưng nhiều người đã làm được, mỗi tối một giờ, mỗi tuần một bài thi thử. Ngoại ngữ là thứ không ai lấy đi được của bạn, kể cả khi chính sách thay đổi.
Việc cần làm ngay khi work permit còn vài tháng
- Ghi lại ngày hết hạn work permit, và đánh dấu mốc nộp gia hạn trước ngày đó. Nộp đúng hạn giúp bạn giữ tình trạng hợp pháp trong lúc chờ. Xem bài work permit Canada sắp hết hạn nên làm gì.
- Nói chuyện thẳng với nhà tuyển dụng: họ có sẵn sàng đứng hồ sơ đề cử tỉnh bang cho bạn không.
- Tập hợp giấy tờ kinh nghiệm: hợp đồng, bảng lương, thư xác nhận công việc ở cả Việt Nam và Canada.
- Thi tiếng Anh ngay, kể cả khi bạn chưa tự tin. Biết mình đang ở đâu là bước đầu tiên.
- Nếu vợ/chồng từng bị từ chối visa, hãy tìm hiểu lý do trước khi nộp lại. Bài visa du lịch Canada bị từ chối có thể giúp bạn.
- Đọc thêm bài gia hạn LMIA nhiều lần có lên PR được không để biết vì sao không nên chỉ trông vào việc gia hạn.
Cách CAPR làm
Tại CAPR (Công ty TNHH CAPR), tôi và đội ngũ lắng nghe câu chuyện của cả gia đình trước, không chỉ của người đang ở Canada. Sau đó RCIC trong công ty đánh giá chuyên môn: công việc hiện tại có mở được đường đề cử tỉnh bang không, tiếng Anh cần lên mức nào, vợ con có thể sang theo hướng nào. RCIC là người đại diện hồ sơ với IRCC. Thời gian còn lại trên work permit càng nhiều, lựa chọn càng rộng.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Work permit LMIA sắp hết hạn thì có gia hạn được không?
Có thể, nếu nhà tuyển dụng có LMIA mới và bạn nộp hồ sơ gia hạn trước ngày hết hạn. Nộp đúng hạn giúp bạn giữ tình trạng hợp pháp trong lúc chờ. Tuy vậy, gia hạn chỉ giúp bạn ở lại thêm, chưa phải con đường thường trú.
Đang làm LMIA ở Saskatchewan có nộp SINP được không?
Có thể qua nhánh Existing Work Permit, nếu bạn đã làm ít nhất 6 tháng liên tục cho nhà tuyển dụng nộp EPA, tiếng Anh tối thiểu CLB 4, và đáp ứng các điều kiện khác của tỉnh.
Vợ bị từ chối visa 2 lần có nộp lại được không?
Được. Không có quy định cấm nộp lại, nhưng nên tìm hiểu lý do từ chối trước, rồi bổ sung đúng điểm yếu đó. Nộp lại y như cũ thường cho kết quả y như cũ.
Không đủ tiếng Anh cho Express Entry thì còn đường nào?
Nhiều chương trình tỉnh bang chấp nhận CLB 4-5, thường đi kèm job offer phù hợp. RCIC sẽ đối chiếu trên hồ sơ cụ thể của bạn.
Kết
Gửi những người đang đếm ngày trên tấm work permit: bạn đã đi một quãng rất dài và rất can đảm. Đừng để tấm giấy hết hạn trước khi bạn kịp tìm đường. Nếu bạn muốn RCIC xem cả gia đình mình đang có hướng nào, hãy để lại thông tin ngắn tại danhgianhanh.canadapr.vn.
Bạn cũng có thể tham gia nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC để hỏi trực tiếp RCIC trong webinar hằng tuần.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.
