Theo luật quốc tịch mới của Canada, hàng triệu người Mỹ hiện đang sống tại Mỹ nhưng thực chất đã là công dân Canada mà không hề hay biết. Họ chỉ cần chứng minh nguồn gốc để nhận giấy chứng nhận và hưởng đầy đủ quyền lợi.
Đạo luật Bill C-3, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, đã loại bỏ quy tắc giới hạn thế hệ thứ nhất – vốn chỉ cho phép truyền quốc tịch cho một thế hệ sinh ra ngoài Canada. Theo quy định mới, bất kỳ ai sinh trước ngày 15/12/2025 và có thể chứng minh chuỗi liên hệ trực tiếp với tổ tiên người Canada đều đủ điều kiện, bất kể đã qua bao nhiêu thế hệ.
Ví dụ, một giáo viên ở Ohio có bà cố sinh ra ở Quebec rồi chuyển đến Michigan khi còn nhỏ. Theo luật cũ, mối liên hệ này quá xa để được công nhận. Nhưng với luật mới, cô ấy hoàn toàn đủ điều kiện, và con cái cô ấy cũng vậy. Điều quan trọng cần nhấn mạnh: bạn không phải xin nhập quốc tịch – nếu đủ điều kiện, bạn đã là công dân Canada rồi; bạn chỉ cần xin giấy chứng nhận để chứng minh điều đó.
Số liệu và lý do con số thực tế có thể cao hơn
Các ước tính hiện tại đã rất lớn. Tại vùng New England, cứ 4 người thì có 1 người có thể đủ điều kiện. Riêng bang Connecticut có khoảng 300.000 người đủ điều kiện. Vermont và New Hampshire nằm trong số các bang có tỷ lệ dân số đủ điều kiện cao nhất.
Tuy nhiên, những con số này có thể thấp hơn thực tế vì dấu vết gia đình đã bị mai một qua nhiều thế hệ. Từ năm 1840 đến 1930, gần 900.000 người Canada gốc Pháp rời Quebec đến các nhà máy dệt ở New England. Họ thường thay đổi họ – bị Anh hóa nhiều hơn và đa dạng hơn bất kỳ nhóm nhập cư nào khác, theo nhà ngôn ngữ học Marc Picard, người đã ghi nhận hàng trăm trường hợp biến đổi như vậy.
Manh mối để nhận biết
Một số dấu hiệu có thể giúp bạn xác định khả năng có tổ tiên Canada. Địa lý là yếu tố đầu tiên: nếu gia đình bạn có nguồn gốc từ New England, đó có thể là dấu hiệu của cuộc di cư từ Quebec. Tương tự, các bang vùng Trung Tây Thượng như Michigan, Minnesota, Wisconsin cũng là điểm nóng.
Họ là manh mối quan trọng khác. Một người Mỹ mang họ Tremblay có khả năng có gốc Canada cao gấp 114 lần so với họ thông thường. Với họ Ouellet, con số này là 368 lần. Ngay cả những họ phổ biến như Roy hay Desjardins cũng nghiêng mạnh về Canada. Và những họ đã được Anh hóa như White, King, Wood, Carter, Mayhew vẫn giấu kín mối liên hệ.
Tất nhiên, những dấu hiệu này không phải bằng chứng chắc chắn. Một họ Pháp hay địa chỉ ở Maine chỉ cho bạn biết nên tìm ở đâu.
Điều thú vị là sự quan tâm thực sự có tăng. Cơ quan lưu trữ quốc gia Quebec báo cáo lượng yêu cầu hồ sơ khai sinh tăng khoảng 3.000% trong năm qua, chủ yếu từ người Mỹ. Thời gian xử lý giấy chứng nhận quốc tịch hiện khoảng 15 tháng và hàng chờ ngày càng dài.
Tuy nhiên, nghịch lý vẫn còn đó: hàng triệu người đủ điều kiện, nhưng phần lớn sẽ không nộp đơn – không phải vì quy trình khó, mà vì họ không bao giờ kết nối câu chuyện gia đình mình với những thông tin này.
Nếu bạn thấy một vài manh mối như tên, địa danh hay câu chuyện gia đình mơ hồ chỉ về Canada, có thể đáng để bạn dành thời gian xác minh. Công cụ kiểm tra quốc tịch theo dòng dõi của CanadaVisa có thể cho bạn câu trả lời trong khoảng 30 giây.
