Huyền thoại guitar Eric Clapton từng phát hành ca khúc “My Father’s Eyes” về người cha mà ông chưa từng gặp, ca khúc đã mang về cho ông giải Grammy. Người cha đó là một cựu binh Canada sinh tại Montreal. Theo luật quốc tịch Canada, mối liên hệ này có khả năng khiến Clapton trở thành công dân Canada.
Và giờ đây, nhờ Dự luật C-3 có hiệu lực tại Canada từ ngày 15/12/2025, con của Clapton cũng có thể là công dân Canada, miễn là gia đình chứng minh được mối liên kết.
Gia phả khác thường của Eric Clapton
Một sự thật ít được biết đến: Clapton sinh ngày 30/3/1945, mẹ là Patricia Molly Clapton khi đó mới 16 tuổi. Ông được ông bà ngoại Rose và Jack Clapp nuôi dưỡng như con ruột. Ông lớn lên với niềm tin rằng ông bà là cha mẹ mình và Patricia là chị gái. Theo tiểu sử chính thức, vợ chồng Clapp chưa bao giờ nhận nuôi hợp pháp ông, dù họ là người giám hộ hợp pháp cho đến năm 1963. Mãi đến năm 9 tuổi, Clapton mới biết sự thật.
Cha ruột của ông, Edward Fryer, là một lính Canada 24 tuổi đóng quân tại Anh trong Thế chiến II, gặp Patricia tại một quán rượu ở Surrey năm 1944. Patricia sau đó kể với người viết tiểu sử của Clapton rằng Fryer là một nhạc sĩ tài năng, chơi piano trong các ban nhạc khiêu vũ quanh Surrey. Trước khi Clapton chào đời, Fryer trở về Canada với vợ và không hề biết mình có một con trai.
Năm 1998, nhà báo Michael Woloschuk của Ottawa Citizen đã lần theo cuộc đời Fryer qua hồ sơ quân ngũ Canada và các cuộc phỏng vấn gia đình Fryer. Woloschuk phát hiện Edward Walter Fryer sinh tại Montreal ngày 21/3/1920. Ông trải qua nhiều thập kỷ lang bạt giữa các thị trấn ở Ontario và Mỹ, kết hôn nhiều lần và có thêm con. Trong một bài báo cho Kingston Whig-Standard, cựu phóng viên Patrick Kennedy viết rằng Fryer bị quân đội sa thải không danh dự và ngồi tù khoảng ba năm rưỡi tại Nhà tù Kingston. Fryer qua đời ngày 15/5/1985, hưởng thọ 65 tuổi, tại Trung tâm Cựu chiến binh Sunnybrook ở Toronto.
Hai người chưa từng gặp nhau. Clapton không bao giờ được nhìn vào mắt cha, và Fryer qua đời mà không biết con trai mình đã trở thành một trong những nghệ sĩ guitar vĩ đại nhất thế hệ.
Mối liên kết còn thiếu đó giờ đây có thể mang ý nghĩa mới.
Eric Clapton có phải người Canada?
Clapton có cơ sở vững chắc để được công nhận quốc tịch Canada. Quốc tịch Canada không tồn tại như một địa vị pháp lý cho đến ngày 1/1/1947, khi Đạo luật Quốc tịch Canada đầu tiên có hiệu lực. Trước đó, người sinh ra ở Canada là thần dân Anh. Theo quy định cũ, người cha sinh tại Canada chỉ có thể truyền quốc tịch cho con sinh ở nước ngoài nếu con sinh trong giá thú. Quy định này sẽ loại Clapton.
Tuy nhiên, Canada đã dành nhiều thập kỷ để khắc phục những lỗ hổng đó. Các sửa đổi năm 2009 và vòng thứ hai năm 2015 đã mở rộng quốc tịch cho nhiều “Lost Canadians” (những người Canada bị mất quyền công dân do các quy định cũ) sinh trước năm 1947. Điều đó có nghĩa Clapton là người Canada theo luật hiện hành, dù việc chứng minh có thể khó khăn hơn nhiều.
Giờ đây, nhờ dự luật mới có hiệu lực từ 15/12/2025, quốc tịch theo huyết thống cũng có thể truyền cho con và cháu của Clapton. Dự luật C-3, Đạo luật sửa đổi Luật Quốc tịch (2025), đã bãi bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất đối với bất kỳ ai sinh trước ngày 15/12/2025. Những người từng bị loại chỉ vì giới hạn này giờ được coi là công dân Canada từ khi sinh, kể cả khi họ không sinh ra hoặc chưa từng đặt chân đến Canada.
Điều đó có nghĩa nếu Clapton là công dân, các con gái của ông rất có thể cũng vậy. Tuy nhiên có một điều kiện: yêu cầu của họ phụ thuộc hoàn toàn vào yêu cầu của ông. Để có giấy chứng nhận quốc tịch, mỗi người con phải chứng minh toàn bộ chuỗi từ họ đến Clapton và từ Clapton đến Fryer. Mắt xích yếu nhất trong hồ sơ của cha họ sẽ trở thành mắt xích yếu nhất trong hồ sơ của họ.
Việc trở thành công dân và chứng minh điều đó là hai chuyện khác nhau. Để được công nhận chính thức, người đủ điều kiện nộp đơn xin giấy chứng nhận quốc tịch Canada thông qua hồ sơ chứng minh quốc tịch. Điều này đòi hỏi phải ghi lại dòng họ từng thế hệ một, ngược về tổ tiên Canada.
Dòng họ của Clapton ngắn: chỉ một thế hệ. Nhưng ngắn không có nghĩa là dễ. Điểm yếu trong trường hợp của ông là mối liên kết cha-con. Lý tưởng nhất, Clapton sẽ nộp chuỗi tài liệu như: giấy khai sinh của ông tại Anh; giấy khai sinh hoặc rửa tội của Fryer năm 1920 tại Montreal, chứng minh ông sinh tại Canada; hồ sơ phục vụ Thế chiến II của Fryer từ Thư viện và Lưu trữ Canada, chứng minh ông đóng quân tại Anh; giấy chứng tử của Fryer tại Ontario làm bằng chứng hỗ trợ; và bằng chứng Fryer là cha ông.
Mục cuối cùng là khó nhất. Tên Fryer không xuất hiện trên giấy khai sinh của Clapton, nên chỉ tài liệu có thể không đủ để gắn kết hai người. Hướng dẫn chứng minh quốc tịch của IRCC (Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada) cho biết cơ quan có thể yêu cầu thêm tài liệu trong một số trường hợp, bao gồm xét nghiệm ADN để xác nhận quan hệ cha con. Với trường hợp như Clapton, đây có thể là bằng chứng rõ ràng nhất.
Vì Fryer đã qua đời, xét nghiệm trực tiếp cha-con là không thể. Con đường thực tế hơn là xét nghiệm ADN với một trong những người con khác của Fryer, tức anh chị em cùng cha khác mẹ của Clapton. Bài báo năm 1998 của Woloschuk đã xác định ít nhất ba người trong số họ, bao gồm Fast Eddie Fryer từ Vancouver, người từng cho biết có liên lạc với Clapton, và Eva Jane Fryer, người đề nghị xét nghiệm ADN để chứng minh huyết thống. IRCC cũng chấp nhận bằng chứng thứ cấp, và nhân viên sẽ xem xét toàn bộ tài liệu được nộp.
Nếu cây gia phả của bạn có tổ tiên là người Canada, bạn có thể đã là công dân Canada theo huyết thống, ngay cả khi chưa từng gặp tổ tiên đó. Nếu không chắc về tình trạng của mình, hãy tìm hiểu tổ tiên gốc của bạn sinh khi nào, ở đâu và cơ sở nào để được công nhận quốc tịch Canada. Sinh tại Canada là điểm khởi đầu vững chắc. Bước tiếp theo là thu thập giấy khai sinh kết nối từng thế hệ, từ bạn ngược về tổ tiên đó. Nếu tên cha mẹ thiếu trên giấy khai sinh, hãy thu thập mọi bằng chứng thứ cấp hiện có. Trong những trường hợp phức tạp hơn, như trường hợp nêu trên, có thể cần xét nghiệm ADN với người thân đã biết. Các gia đình có khoảng trống trong hồ sơ, đặc biệt là sinh ngoài giá thú trước năm 1947, nên cân nhắc tư vấn pháp lý chuyên nghiệp trước khi nộp đơn.
