Bạn vừa phát hiện mình là công dân Canada theo huyết thống nhờ Dự luật C-3 có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Câu hỏi tiếp theo thường là: con cái và cháu của bạn có thể thừa hưởng quốc tịch này không? Câu trả lời phụ thuộc vào một mốc thời gian quan trọng.
Những người sinh trước 15/12/2025
Nếu con hoặc cháu của bạn sinh trước ngày 15/12/2025, họ có thể thừa hưởng quốc tịch Canada thông qua cùng dòng huyết thống đã giúp bạn trở thành công dân. Điều này có nghĩa là một đứa cháu sinh năm 2019 tại Ohio, chẳng hạn, có quyền yêu cầu công dân Canada giống như bạn. Cha mẹ của đứa trẻ không cần từng sống ở Canada, và bản thân đứa trẻ cũng vậy. Mỗi người trong chuỗi huyết thống tự nộp đơn xin xác nhận quốc tịch, kèm theo giấy tờ chứng minh mối liên hệ qua từng thế hệ với tổ tiên Canada.
Trẻ sinh từ 15/12/2025 trở đi: yêu cầu 1.095 ngày
Đối với trẻ sinh ngoài Canada từ ngày 15/12/2025 trở đi, Dự luật C-3 áp dụng một điều kiện mới: cha hoặc mẹ là công dân Canada (nếu cũng sinh ở nước ngoài) phải chứng minh đã cư trú tại Canada ít nhất 1.095 ngày trước khi đứa trẻ chào đời. Số ngày này được cộng dồn trong suốt cuộc đời, không cần liên tục. Một công việc hè ở Montreal, một học kỳ tại trường đại học Canada hay vài chuyến thăm gia đình đều có thể được tính, miễn là tổng số đạt 1.095 ngày trước khi em bé sinh ra.
Để đảm bảo con hoặc cháu sinh sau ngày 15/12/2025 có quốc tịch Canada theo huyết thống, người con trưởng thành của bạn có vài lựa chọn. Thứ nhất là tích lũy thời gian cư trú thực tế tại Canada. Sau khi có giấy chứng nhận công dân, họ có quyền nhập cảnh, sinh sống và làm việc tại Canada. Nếu chuyển đến Canada và ở khoảng ba năm trước khi lập gia đình, họ sẽ đáp ứng ngưỡng 1.095 ngày. Thứ hai là sinh con ngay tại Canada. Canada trao quốc tịch cho hầu hết trẻ sinh trên lãnh thổ, bất kể tình trạng của cha mẹ, ngoại trừ con của nhà ngoại giao nước ngoài được công nhận. Nếu con bạn sinh con tại bệnh viện Canada, đứa trẻ sẽ là công dân Canada theo nơi sinh.
Nếu không đáp ứng yêu cầu cư trú mới, đứa trẻ vẫn có con đường khác. Cha mẹ là công dân Canada có thể bảo lãnh con sang định cư (PR), cùng chuyển đến Canada, sau đó xin cấp quốc tịch cho con. Con đường này đặc biệt quan trọng với các gia đình có em bé sinh năm 2026 hoặc 2027, khi nhiều cha mẹ chỉ biết về quốc tịch của mình sau ngày 15/12/2025 và không kịp tích lũy đủ ngày trước khi sinh.
Để bảo lãnh con sang định cư, người bảo lãnh phải từ 18 tuổi trở lên, có quốc tịch Canada và sống tại Canada. Con được bảo lãnh phải được công nhận là người phụ thuộc. Công dân Canada sống ở nước ngoài vẫn có thể nộp đơn nếu chứng minh sẽ định cư tại Canada sau khi con có PR, và phải ký cam kết chu cấp nhu cầu cơ bản cho con. Trẻ dưới 22 tuổi, chưa có vợ/chồng hoặc bạn đời, được coi là người phụ thuộc. Khi bảo lãnh chỉ một mình trẻ, trẻ là đương đơn chính và cần có sự đồng ý của cha/mẹ hoặc người giám hộ còn lại.
Sau khi có PR, thời gian để trở thành công dân tùy thuộc vào độ tuổi. Trẻ dưới 18 tuổi có cha/mẹ là công dân Canada có thể xin cấp quốc tịch ngay theo diện trẻ vị thành niên 5(2), không cần thời gian cư trú và không phải thi quốc tịch. Nếu từ 14 tuổi trở lên, trẻ phải tuyên thệ nhập tịch. Con trưởng thành được bảo lãnh khi 18-21 tuổi phải đáp ứng quy định nhập tịch tiêu chuẩn: 1.095 ngày tại Canada trong vòng 5 năm trước khi nộp đơn, vượt qua kỳ thi quốc tịch và tuyên thệ.
Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã sửa đổi bộ hồ sơ xin xác nhận quốc tịch vào tháng 8/2026, tập trung vào kiểm tra thời gian cư trú. Gia đình xin cho cháu sinh sau ngày 15/12/2025 phải hoàn thành mẫu CIT 0555, liệt kê từng chuyến đi của cha/mẹ là công dân Canada. Mẫu này nêu rõ IRCC có thể xác minh từng mục và yêu cầu thông tin liên hệ của người hoặc tổ chức có thể xác nhận.
IRCC chấp nhận bằng chứng trong bảy nhóm: hồ sơ việc làm và trường học (phiếu T4, bảng điểm); hồ sơ du lịch (dấu hộ chiếu, dữ liệu xuất nhập cảnh); hồ sơ cư trú (hợp đồng thuê, thế chấp, bảo hiểm); hồ sơ chính phủ Canada các cấp; bản khai có tuyên thệ từ tổ chức tôn giáo, công đoàn, nhóm tình nguyện; bản khai từ bên thứ ba biết về thời gian ở Canada của cha/mẹ; và các bằng chứng khác chứng minh sự hiện diện thực tế, kèm tên, địa chỉ, email/số điện thoại của cá nhân hoặc tổ chức. Mọi tài liệu phải là bản sao màu rõ ràng. Bản khai phải được công chứng và ghi rõ tên, địa chỉ, số điện thoại hoặc email của người ký. Người thân từ cha mẹ, anh chị em đến anh chị em họ không được đứng ra tuyên thệ.
Nếu con trưởng thành của bạn định dựa vào thời gian đã ở Canada, nên bắt đầu thu thập hồ sơ ngay. Để biết tình trạng cụ thể của gia đình, luật sư di trú có thể tư vấn chi tiết.
