Kể từ khi Đạo luật C-3 có hiệu lực vào ngày 15/12/2025, giới hạn thế hệ thứ nhất đối với quyền công dân Canada theo dòng dõi đã được dỡ bỏ đối với những người sinh trước ngày đó. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai có tổ tiên là người Canada đều có thể đã là công dân Canada.

Tuy nhiên, việc có ông bà hoặc tổ tiên xa hơn là người Canada chưa đảm bảo bạn được công nhận là công dân. Bạn vẫn cần chứng minh tư cách của mình với chính phủ Canada để được hưởng đầy đủ các quyền lợi của công dân.

Phần khó hơn là xin Giấy chứng nhận quốc tịch Canada – loại giấy tờ chứng minh tư cách công dân, dùng để xin hộ chiếu và tiếp cận các quyền lợi khác. Để có được giấy này, bạn không thể chỉ nộp giấy khai sinh của ông bà. Bạn phải cung cấp hồ sơ giấy tờ liên kết từng thế hệ giữa bạn và tổ tiên người Canada.

Chuỗi liên kết hoạt động như thế nào

Lấy trường hợp của Stacy McAdams (giả định), sinh ra tại Mỹ. Bà ngoại Simone của Stacy sinh ra ở Quebec nhưng rời Canada khi còn nhỏ. Simone kết hôn và sinh ra Cameron (cha của Stacy) tại Mỹ. Nhờ Đạo luật C-3, Stacy hiện là công dân Canada, nhưng cô vẫn phải nộp đơn xin chứng nhận quốc tịch. Để đơn được chấp thuận, Stacy cần thu thập:

• Giấy khai sinh của Simone, chứng minh bà sinh ra tại Canada.
• Giấy chứng nhận kết hôn của Simone, để khớp nếu bà đổi họ.
• Giấy khai sinh bản đầy đủ của Cameron, có tên Simone là mẹ.
• Giấy khai sinh bản đầy đủ của Stacy, có tên Cameron là cha.

Một giấy tờ chứng minh tổ tiên là người Canada là chưa đủ. Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) yêu cầu một chuỗi giấy tờ liên tục kết nối mọi thế hệ ở giữa.

Canada vừa nhấn mạnh yêu cầu này

Việc chứng minh chuỗi liên kết là yếu tố không thể thiếu để xác nhận tư cách công dân. Vào tháng 6/2025, IRCC đã cập nhật yêu cầu tài liệu hỗ trợ cho đơn xin chứng nhận quốc tịch, nhấn mạnh điều này. Cụ thể, đối với người sinh ra ở nước ngoài có cha/mẹ là công dân Canada, đơn phải nộp “bằng chứng về quan hệ cha mẹ – con cái và quốc tịch Canada của cha/mẹ, ông bà và tổ tiên là cha/mẹ của bạn, nếu có”. IRCC nói thêm: “Đối với mỗi người, bạn phải cung cấp một hoặc nhiều giấy tờ sau…”. Nói cách khác, trọng tâm được đặt vào việc chứng minh mối liên kết giữa các thế hệ, chứ không chỉ một giấy tờ đơn lẻ của tổ tiên người Canada.

IRCC cần xác minh rằng mỗi thế hệ giữa bạn và tổ tiên người Canada vẫn giữ quốc tịch để công nhận bạn là công dân. Việc chứng minh chuỗi liên kết cho thấy hai điều: bạn có mối liên hệ với tổ tiên qua nhiều thế hệ (có thể bao gồm thay đổi họ tên, nhiều quốc gia, khoảng trống hồ sơ) và quốc tịch đã được truyền lại không bị gián đoạn. Nếu một người trong chuỗi không phải (hoặc không được coi là) công dân Canada tại thời điểm liên quan, quyền hưởng quốc tịch có thể bị đứt.

Điều gì có thể làm đứt chuỗi?

Có một số trường hợp bạn có thể không phải là công dân Canada, dù ông bà bạn là người Canada. Hai tình huống dưới đây minh họa, nhưng không phải là tất cả. Còn nhiều tình huống khác mà viên chức IRCC có thể kết luận quốc tịch Canada bị đứt theo dòng dõi.

Tình huống 1: Từ bỏ quốc tịch

Nếu cha/mẹ là công dân Canada đã từ bỏ quốc tịch trước khi sinh con, thì đứa trẻ đó không đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada, dù ông bà là người Canada. Các trường hợp từ bỏ quốc tịch rất phức tạp; tốt nhất nên tham vấn luật sư di trú có giấy phép hành nghề.

Tình huống 2: Không phải công dân khi sinh con

Xét gia đình giả định: Bruno sống ở Pháp với vợ và con trai Claude. Bruno sang Canada làm việc 6 năm và nhập quốc tịch Canada, nhưng không xin quốc tịch cho Claude. Sau đó, Bruno trở về Pháp. Trong trường hợp này, Claude không đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada theo dòng dõi vì Bruno chưa phải công dân Canada khi Claude sinh ra. Việc Bruno hiện là công dân Canada không thay đổi điều đó. Vì Claude không phải công dân Canada, nếu anh có con, những đứa trẻ đó cũng không thể xin quốc tịch Canada dù có ông nội là người Canada.

Việc có ông bà hoặc cụ là người Canada là lý do chính đáng để kiểm tra xem bạn có thể là công dân Canada hay không. Nhưng đó không phải là sự đảm bảo. Trước khi khẳng định bất cứ điều gì, bạn nên vẽ ra dòng thời gian của gia đình mình: ai sinh ở đâu, ai nhập tịch khi nào, và có ai trong chuỗi từng từ bỏ quốc tịch hay không. Bạn có thể bắt đầu bằng cách kiểm tra tình huống của mình qua công cụ tính quốc tịch theo dòng dõi của CanadaVisa. Đối với các trường hợp nhiều thế hệ, thay đổi họ tên hoặc từ bỏ quốc tịch, nên tham vấn luật sư quốc tịch trước khi nộp đơn xin chứng nhận quốc tịch Canada.