Chương trình Start-Up Visa (SUV) của Canada đã có sự thay đổi lớn. Kể từ ngày 1/1/2026, chương trình tạm ngừng nhận hồ sơ mới. Với hơn 43.000 hồ sơ đang chờ xử lý và hạn mức nhập cư hiện chỉ giới hạn 500 người mỗi năm (con số này có thể tăng đáng kể trong tương lai), thời gian xử lý trên lý thuyết có thể kéo dài hơn một thập kỷ. Do đó, Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã thay đổi cách đánh giá, áp dụng các yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Các viên chức đang tích cực thực thi các quy định của chương trình một cách chặt chẽ.

Yêu cầu cốt lõi: Điều 98.06(1) của IRPR

Nền tảng của chương trình SUV là Mục 98.06(1) của Quy định về Bảo vệ Người nhập cư và Người tị nạn (IRPR). Để được coi là “doanh nghiệp đủ điều kiện”, người nộp đơn phải chứng minh doanh nghiệp đó:

• Do người nộp đơn cung cấp sự quản lý tích cực và liên tục từ Canada;
• Có một phần thiết yếu hoạt động được tiến hành tại Canada;
• Được thành lập tại Canada; và
• Tuân thủ các yêu cầu về quyền sở hữu theo quy định.

Trước đây, IRPR có phần linh hoạt cho các nhà sáng lập đang ở nước ngoài. Tuy nhiên, hiện nay các viên chức mong đợi người nộp đơn – đặc biệt là những người có giấy phép lao động theo diện SUV – phải chứng minh hoạt động kinh doanh thực tế, liên tục và có dấu chân doanh nghiệp tại Canada.

Theo IRPR 98.06(1), về mặt kỹ thuật, yêu cầu là doanh nghiệp sẽ được quản lý tích cực từ Canada sau khi bạn nhận thường trú. Tuy nhiên, để vượt qua bài kiểm tra “mục đích chính” (IRPR 89(b)) ngày nay, bạn phải chứng minh rằng bạn đang làm mọi thứ có thể về mặt pháp lý và thương mại từ nước ngoài để neo giữ doanh nghiệp tại Canada ngay từ bây giờ.

Bài kiểm tra “mục đích chính” và IRPR 89(b)

Ngoài các yêu cầu về cấu trúc của một doanh nghiệp đủ điều kiện, cạm bẫy thường gặp nhất đối với các hồ sơ đang chờ xử lý là IRPR 89(b) (giao dịch có thật hay không). Quy định này cho phép viên chức thị thực từ chối đơn nếu họ xác định rằng cam kết với tổ chức được chỉ định (vườn ươm, nhóm nhà đầu tư thiên thần hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm) được thực hiện chủ yếu để đạt được tình trạng nhập cư, thay vì thực sự tiến hành kinh doanh.

Trong bối cảnh hiện tại, IRCC đang tìm kiếm các “giao dịch giả tạo” – các công ty khởi nghiệp chỉ tồn tại trên giấy tờ mà không có khả năng thương mại hoặc nỗ lực thực tế.

Hướng dẫn từ Tòa án Liên bang Canada

Các phán quyết gần đây của Tòa án Liên bang cho thấy cách nhìn nghiêm khắc của IRCC và cơ quan tư pháp đối với chương trình SUV. Các tòa án luôn giữ nguyên quyết định từ chối của IRCC khi người nộp đơn không chứng minh được tiến triển kinh doanh thực chất hoặc quản trị chặt chẽ.

Thẩm định và khả năng thị trường (Yang v. Canada, 2019 FC 130): Tòa án Liên bang phán quyết rằng việc thiếu nghiêm túc trong nghiên cứu trước khi ra mắt, lập kế hoạch kinh doanh và thẩm định của người nộp đơn hoặc tổ chức được chỉ định là dấu hiệu mạnh cho thấy mục đích chính là nhập cư, không phải khởi nghiệp. Các kế hoạch kinh doanh sơ sài và khảo sát thị trường hời hợt do nhiều nhà tư vấn cung cấp sẽ gây bất lợi cho hồ sơ.

Thực hiện giấy phép lao động (Kwan v. Canada, 2019 FC 92): Mặc dù người nộp đơn về mặt kỹ thuật được phép chờ nhận thường trú trước khi khởi nghiệp, Tòa án lưu ý rằng nếu nhà sáng lập nhận được giấy phép lao động sớm và đến Canada, tiến độ hoạt động của họ – hoặc thiếu tiến độ – sẽ bị xem xét kỹ lưỡng. Việc có giấy phép lao động nhưng không đạt được các mốc thương mại mà không có lời giải thích được coi là bằng chứng không tuân thủ IRPR 98.06(1).

Chuỗi phụ thuộc giữa các đồng sáng lập (Damangir v. Canada, 2024 FC 599): Theo IRPR 98.08(2), nhóm khởi nghiệp dựa trên sự phụ thuộc lẫn nhau. Trong vụ Damangir, Tòa án Liên bang giữ nguyên quyết định từ chối toàn bộ nhóm sáng lập 5 người vì một đồng sáng lập (được xác định là thiết yếu) không khai báo việc bị từ chối thị thực tạm trú trước đó. Nếu một thành viên thiết yếu bị từ chối vì không hoàn thành nhiệm vụ quản lý tích cực, tất cả các đơn của đồng sáng lập liên quan đến doanh nghiệp đó sẽ tự động bị từ chối.

Quan điểm tổng thể (Punjwani v. Canada, 2026 FC 1033): Việc đánh giá không dựa trên một mối quan tâm riêng lẻ mà dựa trên toàn bộ bằng chứng mà viên chức xem xét. Ngoài ra, một bên không thể đưa ra lập luận về vi phạm quy trình công bằng mà không có trong hồ sơ văn bản của họ. Đây cũng là ví dụ đáng chú ý về việc người nộp đơn dường như đã thuê luật sư không đủ năng lực.

Điều người nộp đơn phải chứng minh trong bối cảnh hiện tại

Để vượt qua các đánh giá nghiêm ngặt của năm 2026, các nhà sáng lập phải làm nhiều hơn là chỉ thành lập công ty và tham dự các buổi hội thảo trực tuyến của vườn ươm. Họ phải tạo ra một dấu vết tài liệu liên tục, chứng minh rằng “hoạt động thiết yếu” của họ đặt tại Canada và có sự tiến triển hợp lý, phù hợp với một doanh nghiệp khởi nghiệp.

Các viên chức thị thực mong đợi bằng chứng về:

• Phát triển sản phẩm có tài liệu: Bằng chứng cụ thể về việc xây dựng Sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP), bao gồm các giai đoạn phát triển phần mềm, nguyên mẫu phần cứng và nhật ký kỹ thuật.
• Tiến triển thương mại thực sự: Thư bày tỏ ý định (LOI) đã được xác nhận từ khách hàng Canada, dữ liệu nghiên cứu thị trường địa phương và các cuộc đàm phán chuỗi cung ứng đang diễn ra.
• Quản trị doanh nghiệp: Các cuộc họp hội đồng quản trị được tổ chức thường xuyên với biên bản chính thức, tài sản trí tuệ (IP) đã đăng ký và kiểm soát tài chính phù hợp (ví dụ: duy trì bảng vốn hóa và quản lý dòng tiền).
• Sự phù hợp vai trò: Bằng chứng cho thấy mỗi đồng sáng lập đang thực hiện các nhiệm vụ cấp C cụ thể mà họ đã nêu trong đề xuất ban đầu. Các viên chức thị thực thường từ chối hồ sơ khi các nhà sáng lập được cho là tham gia vào chiến lược cấp cao nhưng thực tế lại thụ động. Mặc dù các doanh nghiệp công nghệ hiện đại có thể hoạt động từ xa, nhưng bộ máy quản lý và ra quyết định trung tâm phải đặt tại Canada.

Kết luận

Cách tiếp cận “chờ và xem” đã lỗi thời. Với tỷ lệ chấp thuận giảm và thời gian xử lý kéo dài, trong khi chờ giải quyết lượng hồ sơ tồn đọng theo quyền hạn được quy định trong Bill C-12, IRCC đang tích cực loại bỏ các ứng viên không thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ khởi nghiệp của họ. Để đáp ứng IRPR 98.06(1) và vượt qua bài kiểm tra “mục đích chính”, người nộp đơn phải chủ động tham gia vào việc phát triển doanh nghiệp một cách tích cực, có tài liệu và liên tục. Quản lý tích cực toàn diện không còn chỉ là thực hành tốt nhất – đó là cách duy nhất để bảo vệ hồ sơ của bạn.