Chưa đầy một tuần sau khi yêu cầu một số người mới nhập tịch nộp lại giấy chứng nhận quốc tịch để rà soát, Bộ Di trú Canada (IRCC) đã bắt đầu đảo chiều, gửi “thư xác nhận lại” (revalidation letter) cho những người này, khẳng định họ có quyền giữ giấy chứng nhận và khôi phục hiệu lực của nó.
Các thư xác nhận lại mà nhóm biên tập CIC News tiếp cận được ký bởi bà Peggy Sun, Công chứng viên Quốc tịch Canada (cũng là người đã gửi thư yêu cầu nộp lại trước đó), và đề ngày 19/6/2026. Nội dung thư thông báo rằng việc rà soát hồ sơ xin chứng nhận quốc tịch đã hoàn tất, có đủ bằng chứng để hỗ trợ yêu cầu, và người đó có quyền giữ giấy chứng nhận. Thư viện dẫn khoản 26(4) của Quy chế Quốc tịch, quy định rằng Công chứng viên phải trả lại giấy chứng nhận khi Bộ trưởng xác định người đó có quyền sở hữu. Thư cũng cho biết hồ sơ và hệ thống điện tử của IRCC đã cập nhật tình trạng giấy chứng nhận là còn hiệu lực, một chứng nhận điện tử đã được cấp và người nhận không cần làm thêm thủ tục gì.
Việc trả lại giấy chứng nhận sau khi có kết luận xác thực đã được nêu rõ trong thư yêu cầu nộp lại ban đầu, nhưng tốc độ xử lý nhanh chóng của IRCC đã gây bất ngờ cho giới quan sát.
Diễn biến vụ việc
Ngày 13/6, IRCC yêu cầu một số người mới được cấp giấy chứng nhận quốc tịch nộp lại để rà soát, với lý do hồ sơ còn thiếu sót. Vài ngày sau, bộ này tạm dừng xử lý một số đơn xin chứng nhận quốc tịch mới và làm rõ rằng những người bị ảnh hưởng đang ở Canada vẫn có thể tiếp tục làm việc nhưng không được dùng hộ chiếu Canada trong thời gian rà soát.
Sự việc cũng khiến IRCC ban hành hướng dẫn mới về bằng chứng dòng dõi Canada, nâng cao tiêu chuẩn giấy tờ cho các đơn xin chứng nhận quốc tịch. Đồng thời, vụ việc vấp phải phản ứng pháp lý: một số ý kiến cho rằng chính phủ đã thay đổi tiêu chuẩn sau khi đã cấp chứng nhận và cảnh báo việc yêu cầu nộp lại có thể vi hiến. Những vấn đề này vẫn còn bỏ ngỏ.
Ý nghĩa đối với người nộp đơn
Đạo luật C-3 vẫn còn hiệu lực và các quy tắc đủ điều kiện không thay đổi. Tuy nhiên, diễn biến vừa qua cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong định nghĩa về bằng chứng hợp lệ, cũng như yêu cầu cao hơn về giấy tờ, buộc người nộp đơn phải ghi lại các nỗ lực thu thập chứng cứ hỗ trợ.
Một luật sư di trú giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Đạo luật C-3 có thể giúp xây dựng hồ sơ vững chắc ngay từ đầu, tránh các vấn đề phát sinh, và nếu nhận được thư yêu cầu nộp lại, luật sư sẽ giúp phản hồi chính xác vào điểm thiếu sót.
