Gần như mọi hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quốc tịch Canada theo diện xử lý khẩn đều được chấp thuận. Đó là kết quả từ dữ liệu nội bộ của Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) trong 8 tháng đầu tiên sau khi Bill C-3 có hiệu lực. Từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 đến ngày 14 tháng 8 năm 2026, IRCC nhận khoảng 6.726 hồ sơ chứng minh quốc tịch (proof of citizenship) có yêu cầu xử lý khẩn.
CIC News có được số liệu này qua một yêu cầu tiếp cận thông tin (Access to Information). Một phần dữ liệu chưa từng được công bố, vì IRCC mới chỉ đăng số liệu công khai đến ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Hồ sơ chứng minh quốc tịch là đơn xin IRCC cấp giấy chứng nhận quốc tịch Canada. Phần lớn nhu cầu phát sinh từ quy định mở rộng quốc tịch theo huyết thống đổ dồn vào diện này, dù nó cũng bao gồm các trường hợp khác, chẳng hạn công dân Canada bị mất giấy chứng nhận cũ và cần cấp lại.
Bill C-3 sửa đổi Luật Quốc tịch từ ngày 15 tháng 12 năm 2025, bãi bỏ quy định giới hạn thế hệ thứ nhất. Trước đó, người Canada sinh ra ở nước ngoài không thể truyền quốc tịch cho con cũng sinh ở nước ngoài.
Xử lý khẩn là kênh dành cho người cần giấy chứng nhận sớm hơn thời gian chờ thông thường. Tính đến ngày 9 tháng 10, một hồ sơ chứng minh quốc tịch nộp mới mất 34 tháng để xử lý, với khoảng 130.700 người đang chờ kết quả. Nếu được xử lý khẩn, thời gian có thể rút xuống còn vài tuần.
Những điểm đáng chú ý từ dữ liệu
Tỷ lệ duyệt gần như tuyệt đối. Trong 8 tháng, IRCC xử lý 5.845 hồ sơ có yêu cầu khẩn và chấp thuận 5.804 hồ sơ, tức 99,3%. Chỉ 17 hồ sơ bị từ chối, và không tháng nào quá 5 trường hợp. Ngoài ra có 23 hồ sơ do người nộp rút lại và 1 hồ sơ bị bỏ dở.
Tính trung bình, IRCC xử lý khoảng 730 hồ sơ khẩn mỗi tháng. Sản lượng cao nhất rơi vào tháng 2 và tháng 3, sau đó giảm dần qua mùa xuân. Bảng dưới đây cho thấy kết quả xử lý theo từng tháng:
| Tháng xử lý | Chấp thuận | Từ chối | Bỏ dở | Rút hồ sơ | Tổng đã xử lý |
|---|---|---|---|---|---|
| Tháng 12/2025 (15–31/12) | 213 | 0 | 0 | 0 | 213 |
| Tháng 1/2026 | 800 | 0 | 1 | 14 | 815 |
| Tháng 2/2026 | 964 | 2 | 0 | 4 | 970 |
| Tháng 3/2026 | 954 | 5 | 0 | 1 | 960 |
| Tháng 4/2026 | 844 | 4 | 0 | 0 | 848 |
| Tháng 5/2026 | 716 | 1 | 0 | 0 | 717 |
| Tháng 6/2026 | 317 | 0 | 0 | 2 | 319 |
| Tháng 7/2026 | 646 | 3 | 0 | 0 | 649 |
| Tháng 8/2026 (1–14/8) | 350 | 2 | 0 | 2 | 354 |
| Tổng | 5.804 | 17 | 1 | 23 | 5.845 |
Tổng số do CIC News tự tính; một số ô IRCC để trống được ghi là 0.
Tháng 6 sụt giảm mạnh. Số hồ sơ khẩn được duyệt trong tháng 6 chỉ còn 317, giảm hơn một nửa so với 716 của tháng 5. Thời điểm này trùng với đợt rà soát giấy chứng nhận quốc tịch của IRCC: ngày 13 tháng 6, cơ quan này yêu cầu một số người mới được cấp giấy chứng nhận nộp lại giấy, và vài ngày sau tạm dừng hoàn tất một số hồ sơ chứng minh quốc tịch mới. Đợt rà soát kết thúc ngày 30 tháng 6. Sau đó số hồ sơ được duyệt phục hồi phần nào, lên 646 trong tháng 7 và 350 chỉ trong hai tuần đầu tháng 8.
Khoảng 15% hồ sơ hoàn tất là hồ sơ khẩn. Theo số liệu công khai của IRCC, từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 7 năm 2026, cơ quan này hoàn tất 34.400 hồ sơ chứng minh quốc tịch. Trong cùng 7 tháng, dữ liệu mới cho thấy có 5.278 hồ sơ khẩn được xử lý. Đây chỉ là ước tính vì hai con số đến từ hai nguồn khác nhau của IRCC.
Lượng yêu cầu khẩn đạt đỉnh vào tháng 3. Ngay sau khi luật thay đổi, IRCC nhận 220 yêu cầu trong nửa cuối tháng 12 năm 2025. Đến tháng 3 năm 2026, con số lên tới 1.362, mức cao nhất trong dữ liệu, rồi giảm dần qua từng tháng. Đáng chú ý, lượng yêu cầu khẩn dường như không đi theo thời gian xử lý ước tính mà IRCC công bố: con số này là 10 tháng vào tháng 3 và liên tục tăng, lên 25 tháng vào tháng 8.
| Tháng nhận hồ sơ | Số hồ sơ xin xử lý khẩn |
|---|---|
| Tháng 12/2025 (15–31/12) | 220 |
| Tháng 1/2026 | 572 |
| Tháng 2/2026 | 739 |
| Tháng 3/2026 | 1.362 |
| Tháng 4/2026 | 1.167 |
| Tháng 5/2026 | 845 |
| Tháng 6/2026 | 812 |
| Tháng 7/2026 | 686 |
| Tháng 8/2026 (1–14/8) | 323 |
| Tổng | 6.726 |
IRCC lưu ý có độ trễ giữa lúc nhận hồ sơ và lúc hồ sơ được nhập vào hệ thống, nên số liệu của những tháng gần nhất có thể thấp hơn thực tế.
Dữ liệu cũng có những khoảng trống. Nó chỉ bao gồm các hồ sơ đã được xử lý có yêu cầu khẩn hoặc xử lý nhanh, và không cho biết bao nhiêu yêu cầu khẩn bị IRCC bác. Khi IRCC xác định một yêu cầu không đủ điều kiện, hồ sơ vẫn tiếp tục được xử lý theo tốc độ bình thường chứ không bị từ chối vì lý do đó, nên những hồ sơ này có thể hoàn toàn không xuất hiện trong số liệu. Dữ liệu cũng không cho biết IRCC mất bao lâu để xử lý các hồ sơ khẩn.
Ai có thể xin xử lý khẩn
Ngày 28 tháng 9 năm 2026, IRCC cập nhật hướng dẫn xử lý khẩn cho giấy chứng nhận quốc tịch. Cơ quan này có thể xử lý nhanh hơn nếu bạn cần giấy chứng nhận để:
- Tránh tổn hại hoặc khó khăn liên quan đến các yếu tố như chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới
- Đưa con dưới 18 tuổi về Canada, nếu con sinh ra ở nước ngoài và có cha hoặc mẹ là công dân Canada
- Giải quyết tình trạng không quốc tịch
- Đi lại vì gia đình có người qua đời hoặc bệnh nặng, khi bạn không thể xin hộ chiếu của quốc gia còn lại
- Từ bỏ quốc tịch nước ngoài trước một thời hạn nhất định
- Xin việc, giữ công việc hiện tại hoặc theo học tại trường phổ thông, cao đẳng hay đại học
- Tiếp cận phúc lợi xã hội như lương hưu, chăm sóc y tế hoặc số bảo hiểm xã hội (SIN)
IRCC mô tả đây là dữ liệu vận hành và có thể thay đổi; các con số tổng, trung bình tháng và tỷ lệ phần trăm trong bài do CIC News tính toán.
Với thời gian chờ thông thường lên tới 34 tháng, người đang nộp hồ sơ chứng minh quốc tịch theo quy định mới của Bill C-3 nên xem kỹ mình có thuộc một trong các trường hợp được xử lý khẩn hay không. Cũng cần nhớ rằng tỷ lệ duyệt 99,3% chỉ tính trên những hồ sơ đã được chấp nhận xử lý khẩn; nếu yêu cầu khẩn không được chấp nhận, hồ sơ sẽ quay về hàng chờ bình thường.
