Có một điều mà tôi nhận ra không chỉ khi làm về định cư Canada, mà còn từ năm trước khi xây dựng một kênh YouTube Nút Bạc.

Bạn có nhận thấy một điểm chung không?

Trên các diễn đàn hay mạng xã hội, những thông tin tiêu cực gần như lúc nào cũng lan truyền nhanh hơn những câu chuyện tích cực.

Ngày trước, mỗi lần video viral, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra là phần bình luận xuất hiện hàng trăm ý kiến trái chiều. Tôi đang nói khá nhẹ nhàng đấy. Thực tế còn có rất nhiều bình luận sử dụng những lời lẽ nặng nề, thậm chí công kích cá nhân. Và số lượng bình luận tiêu cực thường nhiều gấp nhiều lần những lời động viên hay chia sẻ tích cực.

Ban đầu tôi cũng từng băn khoăn. Nhưng sau nhiều lần quan sát, tôi rút ra một điều khá thú vị.

Những người đang hạnh phúc, đang bận phát triển, đang tận hưởng cuộc sống hoặc đã đạt được mục tiêu của mình thường không dành quá nhiều thời gian để tranh cãi trên mạng. Họ bận sống cuộc sống của chính mình.

Đến khi làm trong lĩnh vực định cư Canada hơn 5 năm, tôi lại thấy quy luật đó lặp lại.

Mỗi lần Canada công bố điều chỉnh chính sách nhập cư, các diễn đàn lại xuất hiện hàng loạt tiêu đề như “Canada đóng cửa”, “Hết cơ hội rồi”, “Bây giờ khó lắm, đừng mơ nữa”… Trong khi thực tế, Canada vẫn luôn điều chỉnh chính sách như vậy từ trước đến nay. Đây không phải điều mới.

Có chương trình mở ra, có chương trình kết thúc. Có ngành nghề được ưu tiên nhiều hơn và cũng có ngành nghề bị siết lại. Đó là cách hệ thống nhập cư Canada vận hành để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.

Điều quan trọng không phải là chính sách thay đổi.

Điều quan trọng là chúng ta sẽ làm gì trước những thay đổi đó.

Trong hơn 5 năm đồng hành cùng các Chuyên viên tư vấn Di trú Canada được cấp phép RCIC (Regulated Canadian Immigration Consultant), theo dõi quá trình xử lý rất nhiều bộ hồ sơ từ đơn giản đến phức tạp, tôi nhận thấy có một điểm khá đáng tiếc.

Các RCIC gần như luôn nhấn mạnh một số yếu tố giúp tăng đáng kể cơ hội định cư, nhưng rất nhiều gia đình Việt Nam lại bỏ qua. Thay vào đó, họ lựa chọn con đường mà bản thân nghĩ là phù hợp hoặc tiếp tục chờ đợi với hy vọng sẽ có một chương trình “dễ hơn” trong tương lai.

Theo trải nghiệm của tôi, những người thành công thường không phải là những người gặp chính sách dễ nhất, mà là những người chuẩn bị sớm nhất.

Nếu bạn đang có kế hoạch định cư Canada, dưới đây là 7 điều tôi cho rằng bạn nên bắt đầu ngay từ hôm nay để gia tăng cơ hội cho mình và gia đình.

1. Học tiếng Pháp càng sớm càng tốt

Nếu trước đây phần lớn người Việt chỉ tập trung vào tiếng Anh thì hiện nay tiếng Pháp đang trở thành một lợi thế rất lớn trong hệ thống nhập cư Canada.

Chính phủ Canada đang đẩy mạnh mục tiêu thu hút người nhập cư nói tiếng Pháp đến sinh sống và làm việc bên ngoài tỉnh bang Quebec. Vì vậy, nhiều chương trình đã dành sự ưu tiên cho các ứng viên có khả năng sử dụng tiếng Pháp.

Việc sở hữu chứng chỉ tiếng Pháp mang lại nhiều lợi ích như:

• Gia tăng điểm số trong hệ thống Express Entry.
• Có cơ hội tham gia các đợt rút hồ sơ dành riêng cho ứng viên biết tiếng Pháp.
• Tăng khả năng được đề cử tỉnh bang.
• Tạo lợi thế cạnh tranh so với các ứng viên chỉ có tiếng Anh.

Ngay cả khi chưa đạt trình độ cao, việc chỉ cần có hai kỹ năng nghe và nói tiếng Pháp đạt mức 5 đã có thể giúp bạn mang cả gia đình sang Canada và hưởng các chính sách y tế và học tập ngay từ khi mới sang.

2. Đủ điều kiện thì nộp đề cử tỉnh bang càng sớm càng tốt

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chờ hồ sơ “đẹp hơn” rồi mới bắt đầu nộp.

Trong khi đó, các chương trình nhập cư của Canada liên tục điều chỉnh điều kiện, chỉ tiêu và tiêu chí lựa chọn.

Nếu bạn đã đủ điều kiện để xin đề cử tỉnh bang hoặc đủ điều kiện nhận thư giới thiệu (endorsement/recommendation) từ chương trình phù hợp, hãy nộp hồ sơ càng sớm càng tốt thay vì tiếp tục chờ đợi.

Việc nộp sớm sẽ giúp:

• Giảm rủi ro khi chính sách thay đổi.
• Gia tăng cơ hội nhận thư mời.
• Đi trước nhiều ứng viên khác.
• Rút ngắn hành trình đến PR.

Đôi khi, thời điểm nộp hồ sơ còn quan trọng hơn việc cố gắng chờ một cơ hội hoàn hảo: không phải chuyển tỉnh bang, chờ con học xong đã, đợi chồng ổn đinh công việc.

Tôi từng gặp nhiều gia đình đã đủ điều kiện nhưng vẫn quyết định chờ, với hy vọng sẽ xuất hiện một chương trình “tốt hơn” hoặc giống như cơ hội mà một người quen của họ đã nhận được vài tháng trước. Nhưng thực tế, cơ hội chỉ thật sự là cơ hội khi bạn nhìn thấy và hành động đủ sớm. Khi ai cũng nhận ra đó là cơ hội thì mức độ cạnh tranh thường đã khác.

Trong hơn 5 năm làm việc, tôi cũng gặp không ít gia đình đã liên hệ với tôi từ 3–4 năm trước. Thời điểm đó, họ lựa chọn đưa cả gia đình sang Canada bằng giấy phép lao động trước thay vì xây dựng lộ trình định cư ngay từ đầu.

Đáng tiếc là sau vài năm sinh sống và làm việc tại Canada, nhiều gia đình vẫn loay hoay tìm hướng để nộp hồ sơ thường trú nhân (PR). Thậm chí có trường hợp chúng tôi không còn đủ thời gian để hỗ trợ vì giấy phép đã hết hạn và gia đình buộc phải trở về Việt Nam.

Ngược lại, trong những trường hợp tôi từng đồng hành, những gia đình có kế hoạch rõ ràng ngay từ đầu, kịp nhận endorsement của cộng đồng hoặc đề cử tỉnh bang theo đúng lộ trình thì đã hoàn thành được mục tiêu trở thành thường trú nhân cho cả gia đình.

Đó cũng là lý do tôi luôn nhắc khách hàng của mình rằng: đừng chờ đến khi mọi thứ hoàn hảo mới bắt đầu. Trong định cư Canada, chuẩn bị đúng thời điểm thường quan trọng hơn chuẩn bị hoàn hảo.

3. Tích lũy kinh nghiệm đúng nhóm ngành đang thiếu nhân lực

Canada vẫn đang thiếu hụt lao động ở nhiều lĩnh vực.

Việc có kinh nghiệm làm việc thuộc nhóm ngành ưu tiên sẽ giúp hồ sơ của bạn cạnh tranh hơn đáng kể.

Một số lĩnh vực đang có nhu cầu tuyển dụng cao gồm:

• Y tế.
• Xây dựng.
• Logistics.
• Kỹ thuật.
• Giáo dục.
• Nông nghiệp.
• Sản xuất, chế biến thực phẩm.

Ngoài số năm kinh nghiệm, ứng viên cũng cần bảo đảm có trình độ ngoại ngữ phù hợp với điều kiện của chương trình.

Với các bạn du học sinh, thời gian làm việc sau tốt nghiệp (PGWP) là cơ hội rất quý để xây dựng hồ sơ định cư. Nếu có công việc phù hợp, ngoại ngữ tốt và bằng cấp đáp ứng yêu cầu, các bạn vẫn có nhiều cơ hội ở cả các chương trình liên bang và đề cử tỉnh bang.

Điều tôi thấy khá tiếc là nhiều bạn chỉ bắt đầu nghĩ đến định cư khi giấy phép làm việc sắp hết hạn. Khi đó, mọi thứ đều trở nên gấp gáp. Trong khi nếu chuẩn bị ngay từ lúc mới ra trường, bạn sẽ có nhiều thời gian tích lũy kinh nghiệm theo nhóm ngành đang thiếu, hoàn thiện hồ sơ và quan trọng hơn là giúp bản thân cũng như ba mẹ ở Việt Nam yên tâm hơn về kế hoạch lâu dài.

3. Ưu tiên các chương trình vẫn đang có nhiều cơ hội

Không phải chương trình định cư nào cũng có mức độ cạnh tranh như nhau.

Ở thời điểm hiện nay, theo kinh nghiệm làm việc của tôi cùng các RCIC, các chương trình sau đang có nhiều cơ hội hơn so với Express Entry, các luồng tính điểm hoặc lộ trình LMIA work permit ở các bang không có hướng định cư.

Có thể kể đến:

• SINP (Saskatchewan Immigrant Nominee Program) – Đề cử tỉnh bang SINP.
• AIP (Atlantic Immigration Program) – Chương trình định cư Đại Tây Dương.
• RCIP (Rural Community Immigration Pilot) – Chương trình thí điểm cộng đồng nông thôn.
• FCIP – Chương trình cộng đồng tiếng Pháp.
• Các chương trình đầu tư tỉnh bang và các lộ trình có định hướng nộp đề cử tỉnh bang sớm nhất.

Đây đều là những chương trình được xây dựng nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tại các địa phương của Canada.

Nếu lựa chọn đúng chương trình phù hợp với hồ sơ của mình, khả năng thành công sẽ cao hơn rất nhiều.

Tôi vẫn nhớ một trường hợp đến giờ còn thấy tiếc. Có một bạn hoàn toàn đủ điều kiện để nộp hồ sơ thường trú nhân theo diện tiếng Pháp ngay từ Việt Nam. Tuy nhiên, bạn lại chọn một lộ trình khác chỉ vì thấy nhiều người xung quanh đi theo hướng đó hơn. Lý do rất đơn giản: “Em không thấy ai đi theo diện tiếng Pháp cả.”

Thực tế, một lộ trình phù hợp không phải là lộ trình nhiều người lựa chọn nhất, mà là lộ trình phù hợp nhất với chính hồ sơ của bạn. Đôi khi, đi theo số đông lại đồng nghĩa với việc phải cạnh tranh nhiều hơn, trong khi cơ hội tốt nhất lại nằm ở con đường ít người để ý.

4. Đừng bỏ qua cơ hội đầu tư định cư tỉnh bang

Nếu có năng lực tài chính và kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp, đầu tư định cư tỉnh bang vẫn là một lựa chọn rất đáng cân nhắc.

Nhiều tỉnh bang tại Canada vẫn triển khai các chương trình dành cho doanh nhân muốn:

• Thành lập doanh nghiệp.
• Mua lại doanh nghiệp đang hoạt động.
• Đầu tư phát triển kinh tế địa phương.
• Tạo thêm việc làm cho người dân Canada.

Không chỉ đánh giá năng lực tài chính, các chương trình này còn xem xét kinh nghiệm quản lý và khả năng vận hành doanh nghiệp của ứng viên.

Đây là con đường phù hợp với những người muốn vừa phát triển hoạt động kinh doanh vừa hướng tới mục tiêu định cư lâu dài.

Mặc dù không có nhiều lợi thế về mặt điều kiện như SUV Start up visa, hay chương trình tự doanh self-employed khi còn mở, nhưng các chương trình đầu tư định cư tỉnh bang Canada, về cơ bản vẫn còn mở ở đa số các tỉnh bang. Alberta Rural, New Brunswick, Đảo hoàng tử, và BC là các chương trình đầu tư định cư tỉnh bang với điều kiện không quá khó cho các doanh nhân Việt Nam.

6. Hãy có một RCIC đồng hành ngay cả khi bạn chưa đủ điều kiện

Nhiều người chỉ tìm đến chuyên gia khi đã sẵn sàng nộp hồ sơ. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm khá muộn.

Một RCIC (Regulated Canadian Immigration Consultant) có thể giúp bạn xây dựng lộ trình ngay từ đầu, xác định chương trình phù hợp và tránh mất nhiều năm đi sai hướng.

Một kế hoạch đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn biết mình cần:

• Nâng điểm ngoại ngữ đến mức nào.
• Có nên học thêm tiếng Pháp hay không.
• Bổ sung kinh nghiệm làm việc ở ngành nghề nào.
• Nên nộp hồ sơ theo chương trình nào trước.
• Khi nào nên xin đề cử tỉnh bang.
• Khi nào nên chuyển hướng sang chương trình phù hợp hơn.

Điều quan trọng là chính sách nhập cư Canada thay đổi rất nhanh. Một chương trình phù hợp hôm nay có thể điều chỉnh tiêu chí chỉ sau vài tháng.

Có một RCIC đồng hành sẽ giúp bạn cập nhật chính sách kịp thời, tránh sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn đúng thời điểm để nộp.

Ngay cả khi hiện tại bạn chưa đủ điều kiện định cư, việc chuẩn bị đúng lộ trình sẽ giúp rút ngắn rất nhiều thời gian và tăng khả năng thành công khi cơ hội đến.

7. Chuẩn bị tài chính thật tốt để có nhiều lựa chọn hơn

Nhiều người cho rằng định cư Canada chỉ dành cho những người có điểm số rất cao hoặc hồ sơ hoàn hảo. Thực tế không hoàn toàn như vậy.

Tài chính không phải yếu tố quyết định duy nhất, nhưng nó giúp bạn có nhiều lựa chọn hơn.

Đặc biệt, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đang mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Canada.

Nếu có nguồn lực tài chính phù hợp, một số doanh nhân lựa chọn mua hoặc đầu tư vào doanh nghiệp đang hoạt động tại Canada để xây dựng lộ trình xin giấy phép làm việc phù hợp.

Khi người đứng đơn được cấp giấy phép làm việc, vợ hoặc chồng có thể đủ điều kiện xin giấy phép lao động mở (Open Work Permit). Con cái cũng có cơ hội được học tại hệ thống trường công lập của Canada theo quy định của từng tỉnh bang.

Đối với nhiều gia đình, đây là một trong những con đường giúp cả nhà có thể sang Canada sớm hơn, đồng thời tạo nền tảng để chuyển tiếp sang các chương trình định cư của tỉnh bang hoặc liên bang khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Nếu theo dõi các thông tin chính thống hoặc tìm kiếm từ khóa CPTPP trên Google, bạn sẽ thấy ngày càng có nhiều thông tin về cơ hội hợp tác thương mại, đầu tư và di chuyển doanh nhân giữa Việt Nam và Canada. Hiệp định này đang mở ra những hướng đi mới mà trước đây nhiều người chưa từng nghĩ tới.

Tôi thường nghe rất nhiều người nói rằng: “Canada bây giờ khó lắm.”

Điều đó đúng với những người chưa đủ điều kiện hoặc chưa có sự chuẩn bị phù hợp.

Nhưng với những người chủ động chuẩn bị về tài chính, kinh nghiệm làm việc, trình độ học vấn, ngoại ngữ và có quyết tâm rõ ràng thì Canada vẫn còn nhiều chương trình phù hợp với từng nhóm đối tượng, miễn là hồ sơ đáp ứng điều kiện của chương trình đó.

Điều quan trọng không phải là Canada dễ hay khó.

Điều quan trọng là bạn chuẩn bị đủ đến đâu.

Kết luận

Chính sách nhập cư Canada sẽ tiếp tục thay đổi để đáp ứng nhu cầu phát triển của từng giai đoạn. Điều đó đồng nghĩa với việc cơ hội sẽ luôn tồn tại, nhưng sẽ dành cho những người chuẩn bị sẵn sàng.

Việc học thêm tiếng Pháp, nộp hồ sơ đề cử tỉnh bang ngay khi đủ điều kiện, ưu tiên các chương trình như SINP, FCIP và RCIP, cân nhắc đầu tư định cư tỉnh bang, tích lũy đúng kinh nghiệm làm việc, đồng hành cùng một RCIC ngay từ đầu và chuẩn bị nền tảng tài chính vững chắc sẽ giúp bạn tăng đáng kể cơ hội định cư Canada.

Đừng chờ đến khi chính sách thay đổi mới bắt đầu chuẩn bị. Trong hành trình định cư Canada, người thành công thường không phải là người gặp thời điểm dễ nhất, mà là người chuẩn bị tốt nhất và lựa chọn đúng con đường phù hợp với hoàn cảnh của mình.

Lưu ý: Chính sách nhập cư Canada có thể thay đổi theo từng thời điểm. Nội dung bài viết chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm thực tế của tác giả trong quá trình đồng hành cùng các RCIC và khách hàng. Mỗi hồ sơ có hoàn cảnh khác nhau, vì vậy bạn nên được đánh giá riêng trước khi lựa chọn lộ trình phù hợp.