Người đứng đơn định cư thường được mặc định là người trụ cột: người kiếm nhiều tiền nhất, có tiếng nhất trong nhà. Nhưng hồ sơ định cư không chấm điểm danh tiếng. Chọn sai người đứng đơn, cả nhà có thể mất thêm nhiều tháng, thậm chí không đi được.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – đồng sáng lập CAPR, thương hiệu tư vấn định cư có vốn đầu tư quốc tế, người tổ chức đồng thời là host của các buổi webinar do RCIC chia sẻ hàng tuần trong nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC.
Chi tiết hồ sơ trong câu chuyện đã được cố tình làm chệch đi để bảo vệ gia đình khách hàng. Phần thẩm định hồ sơ là do RCIC của chúng tôi trực tiếp phân tích và đánh giá. Quy định tôi trích từ trang chính thức của IRCC, đối chiếu ngày 06/11/2026.
Người có tiếng không phải người đứng đơn
Ở quê, người chồng là người ai cũng biết. Anh có cơ sở riêng, khách tự tìm đến, việc lúc nào cũng có. Nếu xét “ai giỏi hơn”, ai cũng nghĩ anh đứng đơn.
Nhưng anh tự nói với tôi rất thật: “Tôi không còn trẻ nữa. Nói tiếng Anh thì ít, nhiều lúc nghĩ ra từ tiếng Việt mà không nhớ tiếng Anh là gì. Bây giờ mà đi học lại thì vợ tôi sẽ nhanh hơn tôi.”
Người vợ đã thi IELTS, ba kỹ năng đạt, chỉ thiếu một kỹ năng. Chị có bằng trung cấp. RCIC của chúng tôi xem hai hồ sơ cạnh nhau, và câu trả lời rõ ngay: chị đứng đơn.
RCIC xét những gì để chọn người đứng đơn
Lấy chương trình định cư cộng đồng nông thôn (RCIP) làm ví dụ. Theo trang điều kiện RCIP của IRCC, người đứng đơn cần thư mời làm việc, kinh nghiệm, tiếng Anh, bằng cấp và tiền đủ để tự lo. RCIC đặt hai vợ chồng lên từng điều kiện:
1. Tiếng Anh: ai gần mức yêu cầu hơn
Theo trang yêu cầu ngôn ngữ RCIP, nghề TEER 2 hoặc 3 cần CLB 5 ở cả 4 kỹ năng. Người vợ chỉ còn thiếu một kỹ năng. Người chồng thì phải bắt đầu gần như từ đầu.
Tiếng Anh là thứ mất thời gian nhất để cải thiện. Người gần mức hơn đứng đơn thì cả nhà đi sớm hơn.
2. Kinh nghiệm: loại nào mới được tính
Đây là chỗ nhiều người bất ngờ nhất. Theo trang kinh nghiệm làm việc RCIP, kinh nghiệm phải là công việc có trả lương và không phải tự làm chủ.
Người chồng làm việc nhiều năm, nhưng là tự làm chủ, cơ sở lại chưa đăng ký kinh doanh. Nhiều năm tay nghề thật vẫn khó dùng cho chương trình này. Không phải vì anh kém, mà vì loại kinh nghiệm không khớp với quy định.
3. Bằng cấp: bằng nào dùng được
Chương trình yêu cầu bằng tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên. Bằng nước ngoài cần được đánh giá tương đương. Người vợ có bằng trung cấp, nhưng bản gốc cũ đã mất, chỉ còn bản cấp lại. RCIC hướng dẫn: dùng bằng cao nhất mà chị chứng minh được. Nếu bằng đó không dùng được thì vẫn còn bằng trung học phổ thông.
Các chứng chỉ nghề học vài tháng không thay được bằng cấp trong điều kiện này.
4. Nghề nào có đường đi
Người đứng đơn còn phải hợp với một nghề đang có chỗ trong cộng đồng. Phần này tôi kể trong bài định cư Canada vì con.
Người đứng đơn đưa được cả nhà vào hồ sơ
Điều làm người chồng yên tâm: người đứng đơn đủ điều kiện thì hồ sơ thường trú bao gồm cả vợ hoặc chồng và con phụ thuộc. Theo IRCC, con phụ thuộc là con dưới 22 tuổi và chưa có vợ hoặc chồng.
Anh không phải “đi theo vợ” theo nghĩa thua kém. Anh có tên trong cùng một hồ sơ thường trú. Khi sang, vợ hoặc chồng của người có giấy phép lao động RCIP có thể xin giấy phép lao động mở, theo trang giấy phép lao động RCIP. Đọc thêm bài định cư Canada cả gia đình.
Cái khó nhất là gác cái tôi
Không phải gia đình nào cũng dễ chấp nhận để người vợ đứng đơn, nhất là khi người chồng là trụ cột. Nhưng nếu cố để người hồ sơ yếu hơn đứng đơn, cả nhà sẽ phải chờ người đó học thêm tiếng Anh hoặc tích thêm kinh nghiệm.
Người chồng trong câu chuyện này chọn khác. Anh nói: “Đã chọn đi vì con thì phải dám xếp lại cái tự ái cá nhân.” Câu đó giúp cả nhà tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Tự kiểm tra nhanh: ai nên đứng đơn
- Ai có điểm tiếng Anh gần mức yêu cầu hơn?
- Ai có kinh nghiệm được trả lương, không phải tự làm chủ, trong 3 năm gần nhất?
- Ai có bằng cấp chứng minh được giấy tờ đầy đủ?
- Ai sẵn sàng học và làm đúng nghề chương trình đang cần?
Người trả lời “có” nhiều hơn thường là người nên đứng đơn. Nhưng mỗi nhà một khác, hãy để RCIC xem cả hai hồ sơ cạnh nhau. Bạn có thể điền form đánh giá nhanh hoặc vào nhóm Zalo hỏi đáp định cư Canada cùng RCIC. Nếu người đứng đơn đang thiếu điểm một kỹ năng, đọc thêm bài IELTS One Skill Retake.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vợ đứng đơn thì chồng có được đi cùng không?
Có. Hồ sơ thường trú có thể bao gồm vợ hoặc chồng và con phụ thuộc của người đứng đơn.
Kinh nghiệm tự làm chủ có dùng cho RCIP được không?
Trang RCIP của IRCC ghi rõ kinh nghiệm không được là công việc tự làm chủ. Hãy nhờ RCIC xem từng trường hợp.
Người đứng đơn RCIP cần bằng cấp gì?
Tối thiểu bằng trung học phổ thông. Bằng nước ngoài cần được đánh giá tương đương. RCIC sẽ chọn bằng cao nhất mà bạn chứng minh được.
Nên chọn người đứng đơn theo tiêu chí nào?
Theo tiếng Anh, kinh nghiệm được tính, bằng cấp và nghề có đường đi. Không theo thu nhập hay danh tiếng.
Tôi là Nguyễn Thị Hòa Vân – Kết nối định cư Canada an toàn.
