Có một câu hỏi mà rất ít gia đình dám hỏi thẳng khi ngồi tìm hiểu chương trình: nếu doanh nghiệp tuyển tôi ngừng hoạt động giữa chừng thì sao? Đây là rủi ro hồ sơ RCIP lớn nhất và cũng là câu hỏi đáng hỏi nhất. Tin tốt là đây không phải một rủi ro mơ hồ. Nó có cơ chế rõ ràng, có dấu hiệu nhận biết sớm, và có những bước chuẩn bị cụ thể giúp gia đình bạn không rơi vào thế bị động.

Nội dung dưới đây được tổng hợp từ tài liệu hướng dẫn chương trình do chuyên gia di trú có giấy phép (RCIC) cung cấp, đúc kết từ nhiều năm làm việc bên cạnh các luật sư và chuyên gia di trú. Đây là thông tin tham khảo để bạn hiểu cơ chế, không thay thế cho tư vấn pháp lý cá nhân.

Rủi ro hồ sơ RCIP đến từ đâu

Toàn bộ nhóm rủi ro này bắt nguồn từ một đặc điểm của chương trình: RCIP là chương trình do nhà tuyển dụng dẫn dắt. Ứng viên không nộp thẳng cho cộng đồng hay IRCC, mà phải có thư mời làm việc từ một nhà tuyển dụng được chỉ định trước.

Cấu trúc đó mang lại lợi thế lớn: bạn không cạnh tranh trên một bảng điểm toàn quốc, bạn chỉ cần một doanh nghiệp thực sự cần bạn. Nhưng nó cũng có mặt kia: sự ổn định của hồ sơ gắn với sự ổn định của doanh nghiệp đó.

Hiểu được điều này là bước đầu tiên để kiểm soát. Bạn không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro, nhưng bạn hoàn toàn có thể chọn doanh nghiệp cẩn thận hơn và chuẩn bị kỹ hơn.

Rủi ro hồ sơ RCIP lan tới đâu khi nhà tuyển dụng ngừng hoạt động

Theo tài liệu hướng dẫn chương trình, nếu thư mời làm việc bị rút hoặc doanh nghiệp đóng cửa thì hồ sơ mất hiệu lực. Cụ thể hơn, có ba tầng bị ảnh hưởng.

Tầng một: thư mời làm việc từ nhà tuyển dụng RCIP

Thư mời là nền móng. Khi nó không còn giá trị, các bước xây trên nó cũng không đứng được. Vị trí công việc đã được duyệt cũng không thể chuyển nhượng cho người khác hay để người thân làm thay.

Tầng hai: thư giới thiệu cộng đồng RCIP

Thư giới thiệu cộng đồng được cấp dựa trên mức độ phù hợp giữa bạn và một nhà tuyển dụng cụ thể tại địa phương. Tài liệu hướng dẫn nêu rõ rằng nếu ứng viên rời khỏi cộng đồng hoặc ngừng làm việc, thư giới thiệu có thể bị thu hồi. Chi tiết về vòng đời của văn bản này có trong bài viết riêng về 18 mục hồ sơ liên bang RCIP.

Tầng ba: hồ sơ liên bang nộp lên IRCC

Ở giai đoạn nộp lên IRCC, thư mời làm việc và thư giới thiệu cộng đồng đều là giấy tờ bắt buộc. Ngoài ra, việc chuyển sang một nhà tuyển dụng không thuộc danh sách chỉ định trong lúc hồ sơ đang xử lý là vi phạm quy tắc chương trình.

Nghe thì nặng nề. Nhưng điểm mấu chốt là cả ba tầng đều có một quy tắc chung để xử lý: mọi thay đổi liên quan tới công việc hoặc nhà tuyển dụng đều phải báo trước cho cộng đồng và IRCC, kèm chấp thuận bằng văn bản. Đây là con đường chính thức, và nó tồn tại chính vì các tình huống như thế này có xảy ra.

Dấu hiệu sớm giúp giảm rủi ro hồ sơ RCIP

Phần lớn rủi ro hồ sơ RCIP đều có dấu hiệu báo trước, vì một doanh nghiệp hiếm khi đóng cửa trong một đêm. Có những tín hiệu quan sát được từ trước, và bạn hoàn toàn có quyền tìm hiểu trước khi gắn kế hoạch của cả gia đình vào một cái tên.

• Doanh nghiệp có nằm trong danh sách chỉ định hiện hành không. Đây là kiểm tra đầu tiên và quan trọng nhất, và nên đối chiếu tại nguồn theo điều kiện tham gia chương trình RCIP công bố trên canada.ca. Bạn có thể tra cứu và đối chiếu thư mời làm việc với danh sách nhà tuyển dụng được chỉ định.
• Thư mời có đủ ba thông tin bắt buộc không: mức lương, nhiệm vụ công việc, số giờ làm. Thiếu một trong ba là dấu hiệu hồ sơ chưa được chuẩn bị nghiêm túc.
• Vị trí có thực sự là toàn thời gian và không theo mùa vụ không. Tài liệu hướng dẫn loại thẳng hợp đồng ngắn hạn, công việc tự kinh doanh, và các vị trí thuộc dạng nhượng quyền hoặc đầu tư thụ động.
• Doanh nghiệp có lịch sử hoạt động ổn định tại địa phương không. Thông tin công khai về doanh nghiệp thường đủ để bạn có cảm nhận ban đầu.
• Người đang hỗ trợ bạn có giấy phép hành nghề không. Tại Canada chỉ luật sư hoặc chuyên viên tư vấn di trú có giấy phép mới được tư vấn di trú thu phí. Việc tra mã giấy phép RCIC mất vài phút.

Năm kiểm tra trên đều làm được trước khi bạn cam kết bất cứ điều gì. Những dấu hiệu cảnh báo khác trong ngành được liệt kê trong bài dấu hiệu công ty di trú lùa gà.

Những gì nên có bằng văn bản để giảm rủi ro hồ sơ RCIP

Cách giảm rủi ro hồ sơ RCIP hiệu quả nhất không phải là hy vọng mọi thứ suôn sẻ, mà là làm rõ mọi thứ khi mọi thứ còn đang suôn sẻ.

Bốn nội dung nên được ghi rõ và giữ lại bằng văn bản:

1. Nội dung công việc và điều kiện làm việc. Mức lương, nhiệm vụ, số giờ làm, đúng như yêu cầu của chương trình.
2. Kênh liên lạc và người phụ trách phía nhà tuyển dụng. Để khi có thay đổi, bạn biết hỏi ai, và có bằng chứng đã hỏi.
3. Phạm vi công việc của bên hỗ trợ hồ sơ. Ai làm phần nào, ai chịu trách nhiệm phần nào, xử lý ra sao nếu hồ sơ phải làm lại từ một bước nào đó.
4. Cam kết cập nhật thông tin. Bạn cần biết sớm nếu doanh nghiệp có thay đổi lớn, thay vì biết sau cùng.

Không nội dung nào trong bốn nội dung trên là đòi hỏi quá đáng. Một doanh nghiệp nghiêm túc và một đơn vị hỗ trợ nghiêm túc đều sẵn sàng làm rõ. Chính sự sẵn sàng đó cũng là một tín hiệu để bạn đánh giá.

Nếu rủi ro đã xảy ra rồi thì làm gì

Nếu doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc thư mời đã bị rút, rủi ro hồ sơ RCIP chuyển từ dự phòng sang xử lý thật. Việc quan trọng nhất lúc này là hành động theo đúng thứ tự, không tự xoay xở.

Một, giữ nguyên tình trạng cư trú hợp pháp. Tài liệu hướng dẫn nêu rõ rằng mất tình trạng hợp pháp có thể dẫn tới việc IRCC từ chối hồ sơ. Đây là thứ phải bảo vệ trước tiên, trước cả chuyện công việc.

Hai, liên hệ ngay chuyên gia di trú có giấy phép. Đây là tình huống thuộc phần pháp lý, và chỉ luật sư hoặc chuyên viên tư vấn di trú có giấy phép mới được đại diện và tư vấn. Càng liên hệ sớm, càng nhiều phương án còn mở.

Ba, báo cho cộng đồng theo đúng kênh chính thức. Chương trình yêu cầu mọi thay đổi về công việc hoặc nhà tuyển dụng phải được báo trước và có chấp thuận bằng văn bản. Chủ động báo luôn tốt hơn là để cộng đồng phát hiện trong đợt kiểm tra định kỳ.

Bốn, tuyệt đối không khai thông tin sai lệch. Đây là điều tài liệu hướng dẫn cảnh báo nặng nhất: cung cấp thông tin sai hoặc gây hiểu nhầm có thể dẫn tới việc bị IRCC từ chối vĩnh viễn. Một trở ngại về công việc là chuyện xử lý được. Một hồ sơ khai sai thì không.

Trở ngại giữa đường không đồng nghĩa với kết thúc hồ sơ RCIP

Trong các hồ sơ đã đi qua chương trình tiền thân của RCIP, có trường hợp bị yêu cầu bổ sung giấy tờ ở giai đoạn liên bang, khiến hồ sơ kéo dài thêm nhiều tháng so với dự kiến ban đầu. Hồ sơ đó sau cùng vẫn nhận được thư xác nhận thường trú nhân và gia đình đã hạ cánh.

Điều đó nói lên một điều đáng để ghi nhớ: trở ngại giữa đường là chuyện có thật, và phần lớn trở ngại là chuyện xử lý được, miễn là hồ sơ trung thực và người xử lý có chuyên môn. Thứ khiến một hồ sơ kết thúc vĩnh viễn không phải là một doanh nghiệp đóng cửa, mà là một thông tin khai sai.

FAQ về rủi ro hồ sơ RCIP

Nhà tuyển dụng RCIP đóng cửa thì tôi có mất luôn cơ hội không?

Thư mời làm việc mất hiệu lực thì hồ sơ ở trạng thái đó không đi tiếp được. Phương án cụ thể cho từng trường hợp cần chuyên gia di trú có giấy phép đánh giá dựa trên tình trạng hồ sơ và tình trạng cư trú của bạn tại thời điểm đó.

Tôi có thể tự chuyển sang một nhà tuyển dụng khác không?

Không tự chuyển được. Mọi thay đổi nhà tuyển dụng phải báo trước cho cộng đồng và IRCC kèm chấp thuận bằng văn bản. Chuyển sang nhà tuyển dụng không thuộc danh sách chỉ định là vi phạm quy tắc chương trình.

Có thư giới thiệu cộng đồng rồi thì đã an toàn chưa?

Thư giới thiệu là giấy tờ bắt buộc nhưng không bảo đảm được cấp thường trú nhân. Quyền quyết định cuối cùng thuộc về IRCC, và thư có thể bị thu hồi nếu ứng viên rời cộng đồng hoặc ngừng làm việc.

Danh sách nghề ưu tiên RCIP có thay đổi không?

Có. Tài liệu hướng dẫn nêu rõ hệ thống xét duyệt và danh sách nghề có thể thay đổi. Đây là lý do nên kiểm tra lại nếu quá trình của bạn kéo dài.

Tôi cần báo những thay đổi nào trong gia đình?

Những thay đổi như kết hôn hoặc sinh con cần được khai báo, vì chúng ảnh hưởng tới kết quả visa và hồ sơ thường trú nhân.

Kết luận: những gì bạn kiểm soát được trước rủi ro hồ sơ RCIP

Rủi ro hồ sơ RCIP là có thật, nhưng nó không phải loại rủi ro bạn chỉ biết đứng nhìn. Phần lớn nó nằm trong tầm quan sát và tầm chuẩn bị của bạn.

Năm việc bạn hoàn toàn kiểm soát được:

• Đối chiếu doanh nghiệp với danh sách chỉ định trước khi cam kết bất cứ điều gì
• Yêu cầu thư mời đủ ba thông tin bắt buộc: lương, nhiệm vụ, giờ làm
• Ghi rõ bằng văn bản phạm vi trách nhiệm của mọi bên ngay từ đầu
• Giữ tình trạng cư trú hợp pháp trong mọi hoàn cảnh
• Giữ hồ sơ trung thực tuyệt đối, kể cả khi đang gặp trở ngại

Làm đủ năm việc đó, bạn đã loại bỏ phần lớn những gì có thể loại bỏ được. Phần còn lại là chuyện của một hồ sơ bình thường, và những hồ sơ bình thường vẫn đang về đích mỗi tháng.

Nếu bạn muốn xem toàn bộ các bước của chương trình đặt cạnh nhau trước khi quyết định, bài cách định cư Canada theo chương trình RCIP Moose Jaw trình bày đầy đủ từng giai đoạn.

Tôi là Hòa Vân, kết nối định cư Canada an toàn.