Trong gia đình bạn, có thể có một người Canada ở đâu đó trong quá khứ. Một bà cố sinh ra ở Quebec, hay một ông cố từng làm việc tại New Brunswick trước khi gia đình chuyển xuống phía nam. Bạn biết điều đó như cách bạn biết hầu hết lịch sử gia đình mình.

Người thân đó có thể khiến bạn cũng là công dân Canada, và mang lại cho bạn các quyền lợi đi kèm với quốc tịch này.

Hãy đếm xem còn ai khác là hậu duệ của người đó: cha mẹ bạn, anh chị em, anh chị em họ, con của họ, cháu của họ. Giả sử tổ tiên đó có ba người con, mỗi người lại có ba người con: chín cháu, hai mươi bảy chắt. Vài chục người cùng một dòng máu, tất cả đều có cùng một quyền lợi.

Cơ hội của bạn tăng lên khi bạn nhìn lại càng xa, vì cây phả hệ mở rộng nhanh chóng. Bạn có hai cha mẹ và bốn ông bà. Rồi tám cụ, rồi mười sáu, rồi ba mươi hai. Năm thế hệ trở lên, bạn có thể có hàng chục người nằm rải rác khắp lục địa, nơi mà việc vượt biên giới chỉ đơn giản là nhận một công việc, chứ không phải làm thủ tục giấy tờ.

Bạn chỉ cần một trong số họ từng là công dân Canada.

Quốc tịch Canada được truyền qua các thế hệ như thế nào?

Canada đã bãi bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất vào ngày 15 tháng 12 năm 2025. Quy định trước đây giới hạn quyền công dân theo dòng máu chỉ trong một thế hệ sinh ra ngoài lãnh thổ Canada, cắt đứt quyền tự động nhập quốc tịch của những người con sinh ra ở nước ngoài của công dân Canada sinh tại Canada.

Nếu bạn sinh trước ngày đó và có thể truy ra một chuỗi liên tục đến một tổ tiên người Canada, bạn đủ điều kiện. Số thế hệ ở giữa không quan trọng. Tổ tiên của bạn không cần hộ chiếu Canada và (nếu họ sinh tại Canada) không cần phải xin bất cứ điều gì.

Canada không yêu cầu kiểm tra ngôn ngữ, không yêu cầu cư trú, không thi cử, và không tuyên thệ đối với những người có quốc tịch theo dòng máu.

Nếu bạn đủ điều kiện, bạn đã là công dân Canada ngay hôm nay. Đơn xin cấp giấy chứng nhận quốc tịch chỉ để chứng minh điều đó.

Làm sao để biết tôi có phải là người Canada?

Các manh mối thường tập trung ở một vài nơi, và bằng chứng thường mờ nhạt sau ba thế hệ.

Địa lý mang tín hiệu mạnh nhất. Các giấy khai sinh và hôn thú cũ từ các thị trấn nhà máy dệt ở New England nghiêng hẳn về phía Canada: Lewiston, Manchester, Lowell, Woonsocket, Fall River. Gần 900.000 người Canada gốc Pháp đã rời Quebec đến các thành phố này để làm việc trong ngành dệt may từ năm 1840 đến 1930, và con cháu của họ vẫn ở lại.

Một cụm thứ hai nằm ở vùng Trung Tây Thượng, nơi các gia đình vượt biên giới vào Michigan, Minnesota, và Washington để làm việc trong ngành ô tô, gỗ xẻ, và đường sắt. Những lần vượt biên bằng đường bộ để lại dấu vết giấy tờ mỏng hơn so với các chuyến vượt đại dương.

Họ tên mang tín hiệu tiếp theo. Tên thường bị biến đổi ở biên giới và trong những thập kỷ sau đó. Leblanc thành White, Boisvert thành Greenwood, Roy thành King, Charpentier thành Carpenter, La Rivière thành Rivers. Một cái tên thay đổi hình dạng vào khoảng thời gian gia đình di cư xuống phía nam thường đánh dấu chính thời điểm vượt biên.

Những manh mối mềm hơn nằm trong các câu chuyện. Một thị trấn ở New Brunswick mà không ai tìm thấy trên bản đồ. Một ngôi làng gần Trois-Rivières. Một nơi nào đó ngoài Winnipeg. Một người thân cầu nguyện bằng tiếng Pháp. Một người bà sinh ở nước ngoài mà không ai nghĩ đến việc hỏi nơi sinh. Không điều nào trong số này tự nó xác nhận một yêu cầu, nhưng mỗi điều đánh dấu nơi nên bắt đầu tìm kiếm.

Chúng tôi đã phân tích toàn bộ các manh mối về nguồn gốc Canada, bao gồm những họ nào có tỷ lệ thống kê cao nhất và những tiểu bang nào tập trung nhiều nhất. Một số dòng họ có tổ tiên sống ở Canada trước năm 1947, khi các quy định khác được áp dụng.

Giấy chứng nhận quốc tịch Canada mang lại cho tôi những quyền lợi gì?

Giấy chứng nhận quốc tịch là bằng chứng pháp lý rằng bạn là công dân Canada và được hưởng các quyền và lợi ích mà quốc tịch này mang lại.

Bạn có thể nhập cảnh Canada, sinh sống và làm việc tại đó mà không cần visa, giấy phép, hay người sử dụng lao động bảo lãnh. Bạn có thể về hưu gần Halifax, mua căn hộ ở Montreal, hoặc dành mùa hè ở British Columbia và mùa đông ở quê nhà.

Bạn hoặc con bạn cũng có thể có thêm cơ hội du lịch và làm việc ở nước ngoài. Chương trình International Experience Canada (IEC) mở ra thị thực làm việc kỳ nghỉ tại hơn 36 quốc gia cho công dân Canada, bao gồm Vương quốc Anh (tối đa ba năm), cùng với Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Úc và Nhật Bản. Riêng hộ chiếu Mỹ chỉ mở ra khoảng sáu quốc gia. Nếu bạn có con ở độ tuổi đôi mươi, sự khác biệt này quyết định chúng có một mùa hè ở nước ngoài hay một sự nghiệp ở nước ngoài.

Hộ chiếu Canada cũng xếp trên hộ chiếu Mỹ về số quốc gia miễn thị thực. Cả hai nước đều cho phép song tịch, vì vậy bạn không mất gì khi giữ cả hai.

Trở thành công dân song tịch không làm tăng gấp đôi nghĩa vụ thuế của bạn. Canada đánh thuế cư dân, không đánh thuế công dân. Một công dân song tịch sống ở Denver không phải nộp thuế thu nhập Canada và không phải khai thuế Canada.

Tôi cần những gì để xin cấp giấy chứng nhận quốc tịch Canada?

IRCC phân loại tài liệu hỗ trợ của bạn thành hai cấp độ dựa trên giá trị chứng cứ: tài liệu chính và tài liệu phụ.

Tài liệu chính bao gồm giấy khai sinh cấp tỉnh, giấy chứng nhận quốc tịch hoặc nhập tịch, và bằng chứng về tư cách thần dân Anh trước năm 1947. Bạn phải cung cấp, hoặc ít nhất là cố gắng lấy, ít nhất một tài liệu cho mỗi tổ tiên trong chuỗi, do cơ quan tạo lập hoặc lưu giữ hồ sơ cấp.

Tài liệu phụ bao gồm giấy rửa tội, trang điều tra dân số, giấy kết hôn và khai tử, danh sách hành khách trên tàu, và hồ sơ quân đội. Nhân viên xét duyệt sẽ cân nhắc chúng, và chúng củng cố hồ sơ, nhưng không thể tự mình thay thế cho một thế hệ. Trang điều tra dân số thường là điểm khởi đầu cho hầu hết các cuộc tìm kiếm nằm trong nhóm này.

Lưu ý rằng “chính” và “phụ” đề cập đến giá trị chứng cứ của tài liệu, không phải nguồn gốc của nó. Một tài liệu có thể đến từ cơ quan có thẩm quyền, như lưu trữ hoặc văn phòng thống kê hộ tịch, nhưng vẫn được coi là tài liệu phụ.

Tài liệu tải xuống từ các trang web phả hệ không được tính vào bất kỳ loại nào. IRCC coi chúng là tài liệu của bên thứ ba, và một yêu cầu không thể dựa vào chúng, như đã thấy trong cuộc rà soát giấy chứng nhận quốc tịch vào tháng Sáu. Hãy đặt bản gốc từ cơ quan lưu giữ.

Hai chi tiết thường khiến người nộp đơn bất ngờ. IRCC không yêu cầu bản sao có công chứng, mặc dù nhân viên xét duyệt có thể yêu cầu một bản nếu họ nghi ngờ tài liệu. Và nếu bạn không thể lấy được một hồ sơ, bạn phải ghi lại quá trình tìm kiếm để chứng minh bạn đã cố gắng.

Chuỗi gia đình của bạn đang ở đâu?

Hãy kiểm tra từng thế hệ, từ tổ tiên người Canada của bạn đến bạn. Hầu hết mọi người rơi vào một trong ba trường hợp sau:

• Sẵn sàng chuẩn bị hồ sơ: Mỗi thế hệ đều có tài liệu chính từ cơ quan ban đầu, và tên cùng ngày tháng khớp nhau.
• Cần bổ sung: Một thế hệ chỉ dựa trên bản in phả hệ hoặc chỉ có bằng chứng phụ. Hãy đặt bản gốc trước khi nộp.
• Cần xem xét kỹ hơn: Tên bị lệch giữa các hồ sơ, Marie ở một giấy tờ này nhưng Mary ở giấy tờ khác. Năm sinh lệch ba năm. Tình trạng Canada của tổ tiên không thể xác nhận. IRCC quyết định các yêu cầu này dựa trên sự cân bằng xác suất, vì vậy sự không khớp không giải thích được sẽ bị coi là khoảng trống.

Bốn lỗi thường gặp (nhưng không phải chỉ có) làm suy yếu các hồ sơ vốn đã tốt: coi tài liệu “phụ” là tài liệu “chính”, tải xuống hồ sơ thay vì đặt bản gốc, để khoảng trống mà không có giải thích bằng văn bản về những gì bạn đã thử, và cho rằng càng nhiều giấy tờ càng có giá trị.

Thời gian xử lý hiện khoảng 25 tháng. Đồng hồ của bạn bắt đầu khi IRCC nhận được hồ sơ hoàn chỉnh, vì vậy mỗi tháng chần chừ sẽ được cộng vào thời gian chờ đợi.

Luật sư về quốc tịch theo dòng máu có thể giúp bạn nộp hồ sơ mạnh nhất có thể. Nếu bạn biết tổ tiên nào là gốc rễ của yêu cầu của bạn nhưng không chắc liệu tài liệu của bạn có chứng minh được toàn bộ chuỗi hay không, luật sư có thể xem xét bằng chứng và xác định những gì còn thiếu.