a chair sitting on a beach next to a body of water

Nếu bạn đang nộp hoặc chuẩn bị nộp hồ sơ thường trú nhân (PR) Canada và có ông bà, cụ kỵ từng là công dân Canada, hồ sơ của bạn có thể bị treo lại. Lý do là cán bộ di trú được phép tạm dừng xử lý hồ sơ PR nếu có cơ sở cho rằng đương đơn thực ra đã là công dân Canada.

Bà Briannah Dale, cố vấn truyền thông cấp cao của Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), cho CBC News biết bộ không thể thống kê có bao nhiêu hồ sơ PR đã bị tạm dừng vì đương đơn có thể đủ điều kiện nhận quốc tịch.

Bill C-3 thay đổi điều gì

Nguyên nhân bắt nguồn từ Bill C-3, bản sửa đổi Luật Quốc tịch Canada có hiệu lực từ ngày 15 tháng 12 năm 2025. Luật này bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất trước đây. Nhờ vậy, những người sinh trước ngày 15 tháng 12 năm 2025 có dòng dõi không đứt quãng tới một tổ tiên người Canada giờ đây có thể đã là công dân Canada theo huyết thống, dù bản thân họ có biết hay không.

Thay đổi này vô tình gây rắc rối cho nhiều người, đặc biệt là người Mỹ có gốc Canada đang giữa chừng một hồ sơ nhập cư. IRCC khẳng định một người không thể vừa là công dân vừa là thường trú nhân Canada cùng lúc. Theo bà Dale, cán bộ có thể tạm dừng hồ sơ PR ngay cả khi đương đơn chưa nộp đơn xin giấy chứng nhận quốc tịch, nếu có “lý do thuyết phục để tin rằng đương đơn có thể đã là công dân theo luật Canada”.

Cần lưu ý: có ông bà là người Canada chưa đủ để chắc chắn bạn có quốc tịch theo huyết thống. Người tổ tiên đó phải là công dân vào thời điểm thế hệ kế tiếp ra đời, và dòng dõi phải liên tục, không bị đứt ở đời nào.

Nếu một người nộp cùng lúc đơn xin chứng nhận quốc tịch và hồ sơ PR, theo bà Dale, hồ sơ PR sẽ được tạm dừng trong lúc IRCC xét đơn quốc tịch. Nếu quốc tịch được xác nhận, hồ sơ PR coi như rút lại. Nếu không, hồ sơ PR trở về đúng vị trí cũ trong hàng chờ và tiếp tục được xử lý.

Tuy nhiên, một phản hồi từ hộp thư dành cho đại diện di trú của IRCC, được luật sư di trú Steven Meurrens công bố, mô tả quy trình hơi khác. Phản hồi nêu nguyên tắc rằng người có cơ sở để nhận quốc tịch được mặc định là công dân Canada theo luật và không đủ điều kiện nhận giấy tờ nhập cư như thị thực thường trú. Theo đó, người có hồ sơ PR đang chờ sẽ được IRCC liên hệ để rút hồ sơ nhập cư và nộp đơn xin chứng nhận quốc tịch (hoặc đơn theo diện con nuôi nếu phù hợp). Hộp thư này cũng lưu ý đây chỉ là hướng dẫn chung, không trả lời từng trường hợp cụ thể. Như vậy, hồ sơ bị rút hẳn hay chỉ tạm dừng hiện chưa rõ, và có thể tùy vào cán bộ xử lý.

Thời gian xử lý và lựa chọn của đương đơn

Tính đến tháng 10 năm 2026, thời gian xử lý đơn xin chứng nhận quốc tịch mà IRCC công bố là 34 tháng, con số này có thể tăng hoặc giảm. Trong khi đó, bảo lãnh vợ/chồng từ ngoài Canada (ngoài Quebec) mất khoảng 18 tháng, còn hồ sơ lao động tay nghề qua Express Entry khoảng 7 tháng.

Nhìn trên giấy, đi đường PR có vẻ nhanh hơn nhiều. Nhưng IRCC đã nói rõ người đủ điều kiện nhận quốc tịch theo huyết thống thì không được cấp giấy tờ PR. Hơn nữa, giấy chứng nhận quốc tịch xác nhận bạn đã là công dân Canada: không cần chứng minh thời gian cư trú tại Canada, không thi quốc tịch, không tuyên thệ, những bước bắt buộc với người nhập tịch qua con đường PR. Bà Dale cũng cho biết người đã có thẻ PR sẽ không bị mất tư cách này trong lúc chờ giấy chứng nhận quốc tịch.

Với người nghi mình có tổ tiên Canada và đang có hoặc định nộp hồ sơ nhập cư, thứ tự các bước rất đáng cân nhắc. Làm rõ câu hỏi quốc tịch trước giúp tránh mất thời gian theo đuổi một diện có thể không áp dụng cho mình. Và theo chính IRCC, ai hóa ra không có quốc tịch vẫn được trở lại vị trí cũ trong hàng chờ PR.

Để tự kiểm tra, hãy bắt đầu từ cây gia phả. Cha mẹ, ông bà hay tổ tiên xa hơn có nơi sinh ghi là một tỉnh bang của Canada là dấu hiệu rõ ràng nhất. Một số manh mối khác có thể gợi ý gốc Pháp-Canada:

  • Gia đình nói tiếng Pháp ở nhà
  • Họ tiếng Pháp
  • Có gốc gác ở vùng New England (Mỹ)

Những dấu hiệu này không tự chứng minh được gì, chỉ cho biết nhánh nào trong gia đình đáng tìm hiểu thêm. Cách nhanh nhất thường là hỏi những người lớn tuổi nhất còn sống trong họ hàng, vì hồ sơ cuối cùng phải dựa vào giấy tờ, và họ có thể biết giấy tờ đó nằm ở đâu.

Bạn cũng nên xác định quốc tịch sẽ áp dụng cho những ai trong nhà. Con sinh trước ngày 15 tháng 12 năm 2025 nhìn chung cũng là công dân theo huyết thống và phải tự nộp đơn xin giấy chứng nhận riêng. Với con sinh hoặc được nhận nuôi từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 trở đi, cha hoặc mẹ là công dân Canada phải chứng minh đã có mặt tại Canada cộng dồn ít nhất 1.095 ngày (3 năm) trước khi con ra đời hoặc được nhận nuôi. Vợ hoặc chồng thì không được hưởng, vì quốc tịch Canada truyền theo huyết thống và con nuôi, không theo hôn nhân.

Điều cần lưu ý: nếu gia đình bạn có tổ tiên từng là công dân Canada, hãy kiểm tra khả năng có quốc tịch theo huyết thống trước khi nộp PR. Thu thập đủ giấy tờ chứng minh dòng dõi liên tục qua từng thế hệ, và theo dõi thông báo từ IRCC nếu hồ sơ PR của bạn đang trong quá trình xử lý.

CaPR – Dẫn Đầu Kết Nối Định Cư

Website: canadapr.vn
Email: hello@canadapr.vn
Hotline: 0966.972.717 | 097.239.1830 | 033.678.5988

Leave A Comment