Chính phủ liên bang Canada đã có bước đi đầu tiên trong việc thay đổi cách ưu tiên lao động tay nghề cao cho thường trú nhân (PR) vào năm 2027, thông qua một cuộc tham vấn công chúng kéo dài từ ngày 4/8 đến 1/9/2026.

Cuộc khảo sát trực tuyến của Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) nêu bốn lĩnh vực trọng tâm:

• Người có visa H-1B của Mỹ.
• Nhà nghiên cứu.
• Công dân nước ngoài phù hợp với Chiến lược Thu hút Nhân tài Quốc tế (ITAS) của Bộ Di trú.
• Công dân nước ngoài phù hợp với Dòng Nhân tài Toàn cầu (GTS) thuộc Chương trình Lao động Nước ngoài Tạm thời (TFWP).

Bốn lĩnh vực này sẽ định hướng cho việc đại tu hệ thống lựa chọn theo danh mục (CBS) – khuôn khổ dùng để ưu tiên các nhóm lao động tay nghề cao như nhân viên y tế hoặc thợ lành nghề. Những người đủ điều kiện cho một danh mục CBS sẽ có cơ hội được mời nộp hồ sơ xin thường trú qua Express Entry – hệ thống quản lý hồ sơ chính cho lao động tay nghề cao có ý định định cư ngoài Quebec – cao hơn.

Theo trang tham vấn Express Entry 2026 của IRCC, các thay đổi đối với danh mục CBS dựa trên bốn lĩnh vực này dự kiến có hiệu lực sớm nhất vào năm 2027, năm Canada dự kiến tiếp nhận 122.000 thường trú nhân qua hệ thống Express Entry.

Bốn lĩnh vực trọng tâm

Người có visa H-1B Mỹ: Visa H-1B là visa lao động do chính phủ Mỹ cấp cho lao động tay nghề cao, thường gắn với lĩnh vực công nghệ và STEM. IRCC hỏi người tham gia khảo sát về mức độ ưu tiên cho nhóm này, làm rõ rằng họ “chủ yếu trong các ngành STEM”. Động thái này nối tiếp các tuyên bố trước đó của Thủ tướng Mark Carney về việc nhắm đến nhân tài công nghệ bị ảnh hưởng bởi việc tăng phí visa H-1B của Mỹ, và kế hoạch trong Ngân sách 2025 về một lộ trình nhanh cho người có visa H-1B nhằm “thu hút nhân tài hàng đầu trong y tế, nghiên cứu, ngành công nghiệp tiên tiến và các lĩnh vực trọng điểm khác”.

Nhà nghiên cứu: IRCC giới thiệu nhà nghiên cứu như một lĩnh vực trọng tâm, dự kiến liên kết với Sáng kiến Nhân tài Nghiên cứu Canada Global Impact+ – một loạt chương trình được công bố vào tháng 12/2025. Các lĩnh vực ưu tiên có thể bao gồm: công nghệ số tiên tiến (AI, lượng tử, an ninh mạng); y tế (gồm công nghệ sinh học); công nghệ sạch và chuỗi giá trị tài nguyên; môi trường, khả năng chống chịu khí hậu và Bắc Cực; an ninh lương thực và nước; khả năng phục hồi dân chủ và cộng đồng; sản xuất và vật liệu tiên tiến; quốc phòng và công nghệ lưỡng dụng. Khảo sát hỏi về mức độ quan trọng của việc nhà nghiên cứu có kinh nghiệm làm việc tại Canada hay không. Hiện Express Entry đã có danh mục “Nhà nghiên cứu có kinh nghiệm làm việc tại Canada” dành cho người có một năm kinh nghiệm trong các ngành nghề: trợ lý nghiên cứu và giảng dạy sau trung học (41201) và giáo sư, giảng viên đại học (41200).

Chiến lược Thu hút Nhân tài Quốc tế (ITAS): Theo tài liệu nền tháng 2/2026, ITAS đề cập đến trang 99 của Ngân sách 2025, trong đó chính phủ đề cập đến “sáng kiến một lần, có mục tiêu để tuyển dụng hơn một nghìn nhà nghiên cứu có trình độ cao đến Canada”. Ba loại nhà nghiên cứu được nêu: giáo sư đã có chức danh (giáo sư đã thành danh), nghiên cứu sinh tiến sĩ và nghiên cứu sinh sau tiến sĩ (nhà nghiên cứu đầu sự nghiệp), và trợ lý giáo sư quốc tế (thường là nhà nghiên cứu đầu sự nghiệp). Các thay đổi CBS liên quan đến ITAS có thể liên quan đến công nghệ mới nổi, y tế và/hoặc thợ lành nghề. Hiện CBS đã có danh mục cho nhân viên y tế, thợ lành nghề, nhân viên STEM và bác sĩ có kinh nghiệm làm việc tại Canada.

Dòng Nhân tài Toàn cầu (GTS) của TFWP: GTS là dòng xử lý nhanh cho giấy phép lao động TFWP, miễn yêu cầu quảng cáo thông thường cho người sử dụng lao động và xử lý trong khoảng 10 ngày. Người nước ngoài đủ điều kiện GTS phải có đánh giá tác động thị trường lao động (LMIA) tích cực hoặc trung lập và đáp ứng điều kiện của một trong hai loại: Loại A – làm việc ở “vị trí độc đáo và chuyên môn” với mức lương ít nhất 80.000 CAD/năm tại công ty tập trung vào đổi mới, có kiến thức chuyên sâu về ngành và năm năm kinh nghiệm chuyên môn; Loại B – làm việc trong một trong 22 ngành nghề đủ điều kiện, chủ yếu là STEM, đặc biệt là khoa học máy tính và CNTT. GTS được liên kết với các chuyên gia AI trình độ cao. Hiện có danh mục STEM trùng với Loại B của GTS ở bốn ngành nghề. Trong thông cáo báo chí tháng 6/2026, chính phủ tuyên bố sẽ thiết lập một lộ trình cấp giấy phép lao động nhanh theo GTS cho các chuyên gia AI trong khuôn khổ Chiến lược AI Quốc gia, kèm theo các biện pháp hỗ trợ chuyển tiếp sang thường trú nhân.

Chưa rõ mình được bao nhiêu điểm? Xem cách tính điểm CRS và mức điểm được mời.

Những thay đổi đang được xem xét

Khảo sát yêu cầu người tham gia xếp hạng mức độ quan trọng của từng lĩnh vực từ “Rất cần thiết” đến “Không biết/chưa chắc chắn”, giải thích lựa chọn và chỉ ra các ngành nghề, lĩnh vực hoặc loại nhân tài cụ thể cần ưu tiên. Người tham gia cũng được hỏi liệu việc lựa chọn nên tập trung vào ứng viên trong hay ngoài Canada, hoặc cả hai như nhau. Chính phủ chưa công bố ngày dự kiến công bố kết quả tham vấn.

IRCC cũng cho biết đang xem xét “thu hẹp số lượng hoặc điều kiện đủ” của các danh mục CBS cho năm 2027 để tập trung chiến lược hơn cho việc chọn lựa người nhập cư kinh tế và giải quyết tình trạng thiếu lao động. Người tham gia được hỏi chọn giữa hai cách tiếp cận: tiếp tục chọn lao động có tay nghề trong tất cả các ngành nghề đang thiếu hụt, hoặc thu hẹp vào một nhóm ngành nghề nhỏ hơn, có mục tiêu hơn.

Trong số 10 danh mục Express Entry hiện có, tất cả trừ hai danh mục đã có vòng mời trong năm 2026: STEM (không được sử dụng từ năm 2024) và Nhà nghiên cứu có kinh nghiệm làm việc tại Canada (được giới thiệu vào tháng 2/2026). Một số danh mục có ít vòng mời hơn, ví dụ như Thợ lành nghề, Vận tải và Quân nhân lành nghề đều mới chỉ có một vòng trong năm 2026. Khảo sát cho phép công chúng đóng góp ý kiến về việc các danh mục hiện tại có nên tiếp tục vào năm 2027 hay không và xếp hạng chúng theo mức độ quan trọng.

Ngoài việc điều chỉnh CBS, IRCC cũng đề xuất những thay đổi lớn hơn cho toàn hệ thống Express Entry vào tháng 4 năm nay. Các thay đổi này sẽ xóa bỏ ba chương trình Express Entry hiện tại và thay thế bằng một chương trình hợp nhất, đồng thời thay đổi đáng kể cách tính điểm trong Hệ thống xếp hạng toàn diện (CRS), ưu tiên người có thu nhập cao hơn. Theo đề xuất, hệ thống mới sẽ trao ba mức điểm thưởng cho các ngành nghề có mức lương ít nhất gấp 2 lần, 1,5 lần và 1,3 lần mức lương trung bình toàn quốc. Tham vấn cho các cải cách này đã kết thúc vào tháng 5/2026 và ý kiến đang được phân tích. IRCC dự kiến triển khai đầy đủ trong vòng 12–18 tháng, nhưng các quan chức cho biết một số thay đổi quan trọng nhất, bao gồm yếu tố ngành nghề lương cao và cập nhật CRS, có thể được giới thiệu sớm hơn nhiều.