Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã công bố một báo cáo chính thức, trong đó kết luận rằng Chương trình Tự kinh doanh (SEPP) – con đường chính để những vận động viên và nghệ sĩ đẳng cấp thế giới trở thành thường trú nhân – “không còn phù hợp với mục đích”.
Theo báo cáo do Cơ quan Kiểm toán và Đánh giá của IRCC công bố, chương trình này đang phải đối mặt với tình trạng tồn đọng hồ sơ nghiêm trọng, tỷ lệ từ chối cao và thời gian xử lý kéo dài, phần lớn do “mục tiêu chương trình không rõ ràng và tiêu chí đủ điều kiện quá rộng”.
SEPP là chương trình liên bang duy nhất dành cho những người tự kinh doanh tài năng đẳng cấp thế giới muốn định cư tại Canada. IRCC đã tạm dừng nhận hồ sơ từ tháng 4/2024 và gia hạn lệnh tạm dừng vô thời hạn vào tháng 12/2025.
Theo số liệu mới nhất từ IRCC, hiện có 8.000 hồ sơ SEPP tồn đọng, với thời gian xử lý hơn 10 năm đối với người nộp đơn sau tháng 7/2022. Tỷ lệ từ chối trung bình của chương trình trong 10 năm qua là 69%.
Báo cáo có tựa đề “Đánh giá Chương trình Tự kinh doanh” được công bố trên trang web của Chính phủ Canada vào ngày 28/7/2026. Báo cáo kết luận rằng vẫn cần có con đường thường trú nhân này, vì nó “lấp đầy khoảng trống trong hệ thống nhập cư mà các chương trình kinh tế truyền thống để lại”.
Trong kế hoạch mức độ nhập cư gần nhất, chính phủ đã phân bổ 500 suất thường trú nhân cho hạng mục Kinh doanh Liên bang, bao gồm cả SEPP và Chương trình Start-Up Visa, cho năm 2026. Mục tiêu dự kiến cho hai năm tiếp theo cũng được đặt ở mức 500.
SEPP được chính phủ liên bang đưa ra lần đầu vào năm 1978 trong khuôn khổ Chương trình Nhập cư Kinh doanh, cùng với các hạng mục Doanh nhân và Nhà đầu tư (nay đã ngừng). Chương trình này dành riêng cho những người tự kinh doanh, trong khi các chương trình kinh tế liên bang khác chủ yếu dành cho người nước ngoài có ý định định cư với tư cách nhân viên.
Trong khuôn khổ đánh giá rộng hơn, IRCC đang xem xét các chương trình nhập cư kinh doanh liên bang và các chương trình kinh tế tay nghề cao để đảm bảo chúng đóng góp hiệu quả cho nền kinh tế và hỗ trợ Chiến lược Thu hút Nhân tài của Chính phủ Canada. Dựa trên kết quả báo cáo, IRCC sẽ xem xét lại các mục tiêu, thiết kế và cách thức triển khai SEPP, đồng thời phát triển các phương án để Canada tiếp tục thu hút và giữ chân nhân tài hàng đầu thế giới.
Hiện tại, những người tự kinh doanh tài năng chỉ có thể nộp đơn xin thường trú nhân qua một chương trình cấp tỉnh duy nhất: Luồng Tài năng Đặc biệt của Quebec trong Chương trình Lựa chọn Công nhân lành nghề (PSTQ). Ontario đã công bố kế hoạch ra mắt Luồng Tài năng Đặc biệt dành cho những cá nhân có thành tích đặc biệt trong các lĩnh vực như nghệ thuật, văn học và văn hóa, nhưng chưa đưa ra ngày dự kiến.
