Người dân Canada từ lâu đã phải trả một trong những mức cước điện thoại di động cao nhất thế giới. Giờ đây, cơ quan quản lý viễn thông nước này đang xem xét liệu các nhà mạng lớn có đang thu những khoản phí đáng lẽ đã bị cấm hay không.

Ủy ban Viễn thông và Phát thanh Truyền hình Canada (CRTC) vừa khởi động một cuộc tham vấn công khai về các khoản phí do Bell, Rogers và TELUS áp dụng, sau khi các quy định bảo vệ người tiêu dùng mới có hiệu lực vào tháng 6. Nếu CRTC kết luận các khoản phí này vi phạm luật, người dân Canada có thể sẽ trả ít hơn khi kích hoạt gói cước mới hoặc chuyển đổi nhà mạng.

Vì sao các nhà mạng lớn bị giám sát?

Thị trường điện thoại Canada bị chi phối bởi ba nhà mạng quốc gia lớn: Bell, Rogers và TELUS. Các công ty này phục vụ phần lớn khách hàng di động trên cả nước và sở hữu nhiều thương hiệu nhỏ hơn như Fido, Virgin, Koodo, Public, Chatr và Lucky. Dù đã có thêm nhiều lựa chọn từ các nhà mạng vùng như Freedom Mobile và SaskTel, nhưng ba ông lớn vẫn nắm giữ phần lớn thị phần. Các nhà hoạt động vì người tiêu dùng cho rằng sự thiếu cạnh tranh đã góp phần đẩy giá cước Canada lên cao.

Ý nghĩa đối với người mới đến

Chọn nhà mạng là một trong những việc đầu tiên mà người nhập cư làm sau khi đặt chân đến Canada. Số điện thoại Canada thường cần thiết để xin việc, mở tài khoản ngân hàng, liên hệ với chủ nhà và đăng ký bảo hiểm y tế. Người mới đến cũng là nhóm dễ phải trả phí kích hoạt và thiết lập nhất, vì họ thường mở tài khoản mới thay vì gia hạn hợp đồng cũ. Nếu CRTC quyết định loại bỏ một số khoản phí đang xem xét, chi phí ban đầu để hòa mạng tại Canada sẽ giảm, giúp người mới đến dễ dàng ký hợp đồng đầu tiên hoặc chuyển đổi nhà mạng sau này.

Cuộc điều tra của CRTC

Đầu năm nay, CRTC ban hành quy định mới nhằm giúp người dân Canada chuyển đổi nhà mạng internet và điện thoại dễ dàng và rẻ hơn. Kể từ ngày 12/6, các công ty viễn thông không được phép thu phí kích hoạt, phí thay đổi hoặc các khoản phí khác có mục đích chính là ngăn cản khách hàng thay đổi hoặc hủy dịch vụ. Tuy nhiên, ngay sau khi quy định có hiệu lực, CRTC nhận thấy Bell, Rogers và TELUS vẫn tiếp tục thu một số khoản phí có thể thuộc diện bị cấm, dù được ngụy trang dưới hình thức khác. CRTC đã yêu cầu ba công ty giải thích lý do các khoản phí này không vi phạm luật.

Các khoản phí bị xem xét

Theo tài liệu tham vấn, CRTC đang xem xét một số loại phí “kích hoạt” tiềm ẩn, bao gồm:

• Phí xử lý thiết bị 40 CAD của Bell đối với khách hàng mua điện thoại kèm gói cước.
• Phí SIM vật lý và eSIM 15 CAD của TELUS.
• Phí thiết lập thiết bị 40 CAD của Rogers, phí vận chuyển cho một số đơn mua thiết bị trực tuyến và một số phí liên quan đến SIM.

Mỗi công ty cho rằng các khoản phí này liên quan đến sản phẩm hoặc dịch vụ tùy chọn, không phải phí kích hoạt gói cước. Nhưng CRTC cho rằng một số khoản phí dường như có liên quan đến việc kích hoạt dịch vụ và có thể bất hợp pháp. Nếu kết luận vi phạm, CRTC có thể yêu cầu các công ty ngừng thu phí và áp dụng mức phạt hành chính lên tới 10 triệu CAD mỗi công ty.

Tác động đến thị trường

Dù giá cước Canada đã cạnh tranh hơn trong những năm gần đây, nhưng người dân vẫn thường trả nhiều hơn so với nhiều quốc gia khác. Các khoản phí phụ khi kích hoạt gói cước khiến việc chuyển đổi nhà mạng càng đắt đỏ hơn. Cuộc điều tra của CRTC nhằm giảm bớt chi phí này. Nếu các khoản phí bị tuyên bố là bất hợp pháp, người tiêu dùng sẽ không còn phải trả thêm khi đăng ký gói mới hoặc chuyển nhà mạng.

Người mới đến có thể tham gia?

CRTC mời công chúng gửi ý kiến trong khuôn khổ cuộc tham vấn. Các cá nhân quan tâm có thể nộp đơn can thiệp đến hết ngày 30/7/2026 theo hướng dẫn trên trang web của CRTC. Cơ quan này sẽ xem xét các ý kiến trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.