Ngày 13/6/2026, một số người sở hữu giấy chứng nhận quốc tịch Canada (theo diện công dân do huyết thống) đã nhận được thư từ Cơ quan Đăng ký Quốc tịch yêu cầu họ nộp lại giấy chứng nhận, với lý do quyền công dân của họ đang bị nghi ngờ. Yêu cầu này được đưa ra dựa trên Điều 26(1) của Quy chế Quốc tịch.
Trong một lá thư đại diện được CIC News xem xét, lý do được đưa ra là tài liệu hỗ trợ trong hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận “không đến từ các cơ quan nguồn gốc ban đầu chịu trách nhiệm tạo hoặc duy trì hồ sơ lịch sử, chẳng hạn như cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan thống kê nhân khẩu hoặc các cơ quan chính phủ được ủy quyền khác.” Tuy nhiên, các tài liệu hướng dẫn của chính Bộ Di trú không hề đề cập đến yêu cầu này.
Luật sư Ala Bujac tại Cohen Immigration Law, người đã xem xét lá thư trên, cho biết: “Đây là lần đầu tiên chính phủ yêu cầu tài liệu phải đến từ ‘cơ quan nguồn gốc ban đầu’. Trước khi những lá thư này được gửi đi, không có quy định nào trong khung pháp lý liệt kê danh sách các ‘cơ quan nguồn gốc ban đầu’.” Bà cũng đặt câu hỏi liệu lá thư có đưa ra lý do chính đáng cho hành động của chính phủ hay không.
Danh sách kiểm tra tài liệu chính thức của chính phủ (CIT 0014) chỉ yêu cầu giấy khai sinh phải được “cấp bởi cơ quan chính phủ gốc” tại quốc gia sinh, nhưng không đề cập đến việc phải lấy từ “cơ quan nguồn gốc ban đầu”. Danh sách này cũng mô tả một bộ tài liệu rộng hơn có thể được chấp nhận, bao gồm “bất kỳ bằng chứng nào khác cho thấy cha/mẹ là công dân Canada”, “lệnh trước khi sinh, lệnh tòa, thỏa thuận mang thai hộ, hồ sơ bệnh viện” và “bất kỳ bằng chứng nào khác về quốc tịch/tình trạng nhập cư tại Canada hoặc quốc gia khác”.
Một nguyên tắc tiêu chuẩn trong luật di trú Canada là chính phủ phải đánh giá hồ sơ dựa trên các tiêu chuẩn đã được thiết lập ngay từ đầu. Tuy nhiên, việc yêu cầu thu hồi giấy chứng nhận được cho phép theo Điều 26(1) của Quy chế Quốc tịch, quy định rằng Cơ quan Đăng ký có thể yêu cầu một người nộp lại giấy chứng nhận “nếu có lý do để tin rằng người đó có thể không có quyền được cấp giấy chứng nhận.” Điều khoản này có thể bị thách thức về mặt hiến pháp theo Hiến chương Quyền và Tự do Canada.
Những người nhận được thư trước đó đã được cấp giấy chứng nhận quốc tịch sau khi nộp đơn theo quy trình dành cho công dân do huyết thống, sử dụng mẫu đơn CIT 0001 kèm tài liệu hỗ trợ. Nhiều người trong số họ thuộc làn sóng xin quốc tịch mới sau khi Luật Quốc tịch được sửa đổi vào tháng 12/2025, mở rộng đối tượng cho hàng triệu người Mỹ gốc Canada và những người sinh ra trên khắp thế giới có tổ tiên là công dân Canada.
Do việc loại bỏ giới hạn thế hệ trong việc thừa hưởng quyền công dân, một số người nộp đơn có tổ tiên sinh ra tại Canada từ giữa thế kỷ 19, trước khi có hệ thống lưu trữ hồ sơ hiện đại, và họ đã phải nỗ lực rất nhiều để chứng minh chuỗi huyết thống. Những người nhận được thư phải nộp lại giấy chứng nhận ngay lập tức và được yêu cầu cung cấp thêm tài liệu để hỗ trợ cho yêu cầu quốc tịch của mình. Nếu thành công, giấy chứng nhận sẽ được trả lại; nếu không, giấy chứng nhận sẽ bị hủy.
